Cài bitrate OBS bao nhiêu cho Facebook, YouTube, Twitch?
Bitrate livestream (lượng dữ liệu gửi đi mỗi giây) trong OBS nên đặt khoảng 3.000–4.000 kbps cho 720p và 4.500–6.000 kbps cho 1080p ở 30 khung hình mỗi giây. Vùng này vừa với cả Facebook, YouTube lẫn Twitch.
Trước khi lấy số trong bảng, đo tốc độ tải lên: bitrate không nên quá khoảng một nửa con số đo được vào đúng giờ sẽ phát. Số cao hơn mức mạng chịu nổi cho hình xấu hơn số thấp.
Bảng bitrate theo nền tảng và độ phân giải
Các con số dưới đây là bitrate hình, tính bằng kbps. Tiếng tính riêng, thường 128 kbps.
| Nền tảng | 720p | 1080p ở 30 khung hình | Mức chắc chắn của con số |
|---|---|---|---|
| Facebook Live | tới khoảng 4.000 | tới khoảng 6.000 | Mốc an toàn. Tài liệu của Meta có hai bản ghi số lệch nhau, nên đừng đặt sát trần. |
| YouTube Live | 3.000–8.000 | 5.000–14.000 | Theo trang trợ giúp của YouTube. Khoảng rộng, đặt ở nửa dưới là đủ cho phần lớn nội dung. |
| Twitch | 3.000 (30 khung) hoặc 4.500 (60 khung) | khoảng 6.000 ở 60 khung | Theo khuyến nghị phổ biến; trần bitrate hình khoảng 6.000 kbps. |
Đọc bảng theo chiều dọc sẽ thấy ba nơi có một vùng chồng lên nhau: 720p ở 3.000–4.000 kbps và 1080p ở 5.000–6.000 kbps. Đó là vùng nên dùng khi chưa biết chọn gì. YouTube cho phép cao hơn nhiều, nhưng "cho phép" không có nghĩa là "nên": người xem bằng điện thoại không thấy khác biệt giữa 1080p ở 6.000 và ở 12.000 kbps, còn đường mạng của bạn thì thấy rất rõ.
Các nền tảng cũng nhận H.264 làm chuẩn chung. YouTube nhận thêm bản mã hoá mới hơn, với cùng chất lượng thì cần ít bitrate hơn, nhưng nếu luồng đó còn đi tới nơi khác thì cứ giữ H.264.
Quy tắc một nửa tốc độ tải lên
Con số nền tảng cho phép là trần của họ. Trần của bạn nằm ở đường mạng. Quy tắc người làm nghề vẫn dùng: tổng bitrate hình và tiếng không quá khoảng một nửa tốc độ tải lên, đo vào đúng khung giờ sẽ phát. Đo lúc 9 giờ sáng rồi phát lúc 8 giờ tối là đo nhầm, vì buổi tối cả khu cùng dùng mạng.
Ví dụ giả định: bạn đo ba lần lúc 20 giờ, tải lên lần lượt 11, 9 và 10 Mbps. Lấy số thấp nhất là 9 Mbps, một nửa là 4.500 kbps. Trừ 128 kbps tiếng và chừa chút dư, bitrate hình hợp lý là khoảng 4.000 kbps. Với mức đó, 720p là lựa chọn sạch; 1080p ở 4.000 kbps sẽ bệt khi có chuyển động.
Vì sao phải chừa một nửa mà không dùng hết? Tốc độ đo được là giá trị tốt nhất trong vài giây, còn buổi phát kéo dài hàng giờ. Trong lúc đó có người nhà mở video, điện thoại tự sao lưu ảnh, mạng của nhà cung cấp chùng xuống. Bộ mã hoá vẫn đẩy đều 4.000 kbps mỗi giây; đường ống hẹp lại dù chỉ vài giây là dữ liệu dồn ứ, OBS buộc phải bỏ khung hình. Cách đo cho đúng nằm ở bài tốc độ mạng bao nhiêu thì livestream ổn định.
Bitrate cao quá sức mạng thì xấu hơn bitrate thấp
Đây là điều ngược với trực giác của người mới. Bitrate thấp làm hình mềm đi, chi tiết nhỏ hơi nhoè, nhưng chuyển động vẫn liền. Bitrate cao hơn mức mạng chịu được làm khung hình bị rớt: hình giật, đứng một nhịp rồi nhảy, tiếng đứt, có khi nền tảng ngắt hẳn luồng. Người xem bỏ qua được một khuôn mặt hơi mềm. Họ không chịu được hình giật quá nửa phút.
Triệu chứng nhận ra ngay trong OBS: dòng trạng thái ở đáy cửa sổ có mục khung hình bị rớt kèm một ô màu. Ô chuyển từ xanh sang vàng, đỏ và con số rớt tăng dần nghĩa là mạng không chở kịp. Khi đó đừng chờ. Buổi sau hạ bitrate xuống một nấc, ví dụ từ 4.500 về 3.500 kbps, rồi phát thử lại.
Có một lựa chọn trong phần nâng cao của OBS cho phép tự hạ bitrate khi mạng nghẽn thay vì bỏ khung. Nó giúp buổi phát không đứt, nhưng không thay được việc chọn đúng số từ đầu: bitrate tụt giữa chừng thì hình vẫn xấu đi ở đúng lúc bạn không nhìn thấy.
Phát nhiều đích từ một luồng: chọn theo nơi khắt khe nhất
Khi một luồng từ OBS được máy chủ nhân ra nhiều nền tảng, mọi nơi nhận cùng một bitrate. Bạn không đặt được 8.000 kbps cho YouTube và 4.000 kbps cho Facebook trong cùng một luồng. Vậy thì lấy nơi có trần thấp nhất làm chuẩn.
Cách chọn nhanh theo tổ hợp. Facebook cùng YouTube ở 720p: 3.500–4.000 kbps. Facebook cùng YouTube ở 1080p: 5.000–6.000 kbps, vì 6.000 là mốc nên dừng của Facebook. Có Twitch trong danh sách: không vượt 6.000 kbps dù ở độ phân giải nào. Có thêm TikTok hay Shopee: giới hạn bitrate của hai nơi này chưa được công bố rõ, nên giữ ở vùng 720p 3.000–4.000 kbps và kiểm thông báo trong trang tạo phiên của chính nền tảng.
Kênh nào coi YouTube là nơi chính và muốn hình thật nét ở đó thì có hai đường: chấp nhận một mức chung vừa phải cho mọi nơi, hoặc tách thành buổi riêng cho YouTube. Với phần lớn buổi nói chuyện, bán hàng, dạy học, mức chung là đủ. Cách đưa một luồng OBS ra nhiều nơi được chỉ ở bài kết nối OBS với VietnamStream qua RTMP.
Đặt bitrate ở đâu trong OBS
Bitrate nằm trong phần Đầu ra của Cài đặt. Thứ tự làm:
- Vào Cài đặt, phần Video trước. Chọn độ phân giải đầu ra (1280x720 hoặc 1920x1080) và số khung hình mỗi giây. Phải chốt hai số này trước vì bitrate chọn theo chúng.
- Sang phần Đầu ra. Ở chế độ Đơn giản có sẵn ô bitrate video và ô bitrate âm thanh; điền số theo bảng.
- Nếu dùng chế độ Nâng cao: mở thẻ dành cho phát luồng, đặt mục điều khiển bitrate là CBR, rồi điền bitrate.
- Cũng ở thẻ đó, đặt khoảng cách khung hình khoá là 2 giây. Hai thông số này đi cùng nhau; chỉnh một mà quên một là lỗi hay gặp.
- Đặt bitrate tiếng 128 kbps ở thẻ âm thanh (chế độ Nâng cao) hoặc ô bitrate âm thanh (chế độ Đơn giản).
- Lưu, rồi phát thử ít nhất mười phút trước khi dùng cho buổi thật.
Vì sao lại là CBR mà không để bitrate lên xuống theo cảnh: xem bài CBR hay VBR khi livestream. Một lưu ý về đơn vị: OBS tính bằng kbps, còn công cụ đo mạng thường báo Mbps. 1 Mbps bằng 1.000 kbps; gõ nhầm 6 thay vì 6.000 là luồng gần như không có hình.
Cùng một bitrate, mỗi loại nội dung lên hình khác nhau
Bảng số ở trên là mức chung. Trong cùng một vùng, nên nghiêng về đầu thấp hay đầu cao tuỳ thứ đang lên hình:
| Nội dung | Đặc điểm hình | Nên nghiêng về |
|---|---|---|
| Một người ngồi nói, phông nền tĩnh | Ít thay đổi giữa các khung | Đầu thấp: 720p ở 2.500–3.000 kbps vẫn sạch |
| Bán hàng, cầm sản phẩm đưa qua lại | Chuyển động vừa, có lúc cận cảnh | Giữa vùng: 720p ở 3.500–4.000 kbps |
| Chia sẻ màn hình, trang chiếu nhiều chữ | Tĩnh nhưng cần nét chữ | 1080p ở 4.500–5.000 kbps nếu mạng cho phép |
| Game hành động, thể thao, sân khấu có đèn chớp | Cả khung hình thay đổi liên tục | Đầu cao của vùng, hoặc hạ độ phân giải để dồn bitrate |
Lý do: bộ mã hoá chỉ ghi phần thay đổi giữa các khung. Hình tĩnh thì phần thay đổi ít, bitrate thấp vẫn dư. Game bắn súng thì gần như điểm ảnh nào cũng đổi, bitrate nào cũng thấy thiếu. Vì thế kênh game hay chọn 720p ở 60 khung hình thay vì 1080p: dồn dữ liệu cho chuyển động mượt thay vì cho số điểm ảnh.
Những điều không cần làm với bitrate
Vài thói quen tốn công mà không giúp hình đẹp hơn:
- Không cần đặt sát trần của nền tảng. Trần là mức họ còn chịu nhận, không phải mức họ khuyên dùng cho mọi buổi.
- Không cần tăng bitrate tiếng lên 320 kbps. Tiếng nói ở 128 kbps đã đủ; Facebook chỉ nhận tối đa 256 kbps. Tiếng dở thường do micro và phòng, không do bitrate.
- Không cần đổi bitrate giữa buổi cho "hợp từng đoạn". Facebook yêu cầu giữ nguyên thông số suốt buổi phát, và đổi giữa chừng dễ làm luồng bị ngắt.
- Không cần mua gói mạng đắt hơn trước khi đo. Nhiều nhà có tải lên dư dả nhưng phát qua Wi-Fi xuyên hai bức tường. Cắm dây mạng thẳng vào bộ phát thường giải quyết xong.
- Không cần chép số của kênh lớn. Họ có đường truyền riêng và người trực kỹ thuật. Số của bạn là số mạng nhà bạn giữ được.
Tự kiểm sau khi đặt xong
Phát thử mười phút vào đúng khung giờ sẽ phát thật, ở chế độ không công khai. Trong lúc phát, nhìn ba chỗ. Một: dòng trạng thái của OBS, bitrate gửi đi có dao động quanh số đã đặt không; nếu thường xuyên tụt xa bên dưới là mạng không chở nổi. Hai: số khung hình rớt do mạng, lý tưởng là đứng ở 0, vài khung trong mười phút là chấp nhận được. Ba: trang kiểm tình trạng luồng của nền tảng, nếu nơi đó có, xem có cảnh báo nào về bitrate hay khung hình khoá.
Sau đó xem bằng mắt người xem: mở buổi phát trên điện thoại dùng mạng di động, đeo tai nghe, xem cảnh nhiều chuyển động nhất trong kịch bản của bạn. Hình bệt thành ô vuông khi vung tay hay lia máy là thiếu bitrate cho độ phân giải đang chọn; khi đó hạ từ 1080p xuống 720p thường hiệu quả hơn là cố đẩy thêm bitrate.
Qua bài kiểm này rồi thì ghi lại bộ số và đừng đụng tới nữa cho tới khi đổi mạng, đổi chỗ phát hoặc đổi loại nội dung.
Câu hỏi thường gặp
Bitrate 6.000 kbps có phải lúc nào cũng đẹp hơn 4.000 kbps không?
Không. Bitrate cao hơn chỉ đẹp hơn khi đường tải lên giữ được nó suốt buổi. Nếu mạng chỉ chở ổn khoảng 4.000 kbps mà bạn đặt 6.000 thì khung hình bị rớt, hình giật và có thể bị ngắt luồng. Một luồng 4.000 kbps chạy đều luôn dễ xem hơn một luồng 6.000 kbps chập chờn.
Mạng tải lên 10 Mbps thì đặt bitrate bao nhiêu?
Theo quy tắc một nửa, tổng hình và tiếng không quá khoảng 5.000 kbps, tức bitrate hình quanh 4.000–4.500 kbps. Mức này hợp với 720p, hoặc 1080p cho nội dung ít chuyển động. Nhớ đo đúng khung giờ sẽ phát và lấy kết quả thấp nhất trong vài lần đo.
Phát cùng lúc Facebook và YouTube thì theo số của bên nào?
Theo bên có trần thấp hơn, trong trường hợp này là Facebook. Một luồng nhân ra nhiều nơi mang cùng một bitrate, nên chọn 720p ở 3.500–4.000 kbps hoặc 1080p ở 5.000–6.000 kbps. YouTube nhận tốt cả hai mức này dù họ cho phép cao hơn.
Bitrate tiếng nên để bao nhiêu khi phát trực tiếp?
Để 128 kbps với định dạng AAC là đủ cho tiếng nói và hầu hết buổi phát có nhạc nền. Facebook nhận tối đa 256 kbps. Tăng bitrate tiếng không cứu được micro đặt xa hay phòng vang; hai thứ đó phải sửa ở nguồn thu.
Vì sao OBS hiện bitrate thấp hơn số đã đặt?
Có hai khả năng. Nếu cảnh đang rất tĩnh và bạn không dùng bitrate cố định, bộ mã hoá gửi ít dữ liệu hơn vì không cần nhiều. Nếu đã đặt bitrate cố định mà con số vẫn tụt kèm khung hình rớt thì đường mạng không chở kịp; cần hạ bitrate hoặc chuyển sang cắm dây mạng.
Có nên đổi bitrate khi đang phát nếu thấy hình giật không?
Không nên đổi tay giữa buổi, nhất là khi có đích Facebook, vì nền tảng này yêu cầu giữ nguyên thông số suốt buổi phát. Nếu hình giật kéo dài, cách ít rủi ro hơn là giảm tải mạng trong nhà: tắt thiết bị đang tải dữ liệu, chuyển sang dây mạng. Việc hạ bitrate để dành cho buổi sau.
Thông tin về điều kiện, giới hạn của các nền tảng trong bài được ghi theo thời điểm cập nhật và có thể thay đổi.
