Phát lên Twitch và đích RTMP tuỳ ý: điền máy chủ, khoá thế nào?
Để phát lên Twitch qua RTMP, bạn lấy khoá luồng (stream key) trong phần cài đặt kênh Twitch, chọn một máy chủ nhận luồng gần mình, rồi điền địa chỉ máy chủ vào ô địa chỉ và khoá vào ô khoá của đích phát. Giữ bitrate hình dưới khoảng 6.000 kbps theo khuyến nghị phổ biến.
Đích RTMP tuỳ ý làm y như vậy với bất kỳ nơi nào nhận RTMP. Việc duy nhất phải cẩn thận là tách đúng phần địa chỉ và phần khoá, không dán cả hai vào một ô.
Nơi nào nhận RTMP thì nơi đó thành đích được
RTMP (giao thức đẩy luồng) là ngôn ngữ chung của việc gửi hình trực tiếp từ nơi phát tới nơi nhận. Facebook, YouTube, Twitch và phần lớn hệ thống nhận luồng khác đều nói ngôn ngữ đó hoặc bản có mã hoá đường truyền của nó là RTMPS. Vì cùng một giao thức, cách kết nối ở mọi nơi rút lại thành hai mẩu thông tin: địa chỉ máy chủ nhận luồng, và khoá luồng cho biết luồng này thuộc về ai.
Các đích có sẵn tên trong phòng phát như Facebook, YouTube, TikTok, Shopee, Twitch thực chất là các mẫu điền sẵn một phần cho tiện. Đích tuỳ ý là mẫu trống: bạn tự điền cả địa chỉ lẫn khoá. Nhờ vậy danh sách nơi phát được không bị giới hạn ở năm cái tên. Máy chủ phát nội bộ của công ty, hệ thống màn hình trong hội trường, một nền tảng video chuyên ngành, miễn là nơi đó đưa cho bạn một địa chỉ RTMP và một khoá.
Twitch là ví dụ tốt để học cách điền, vì nó có đủ các yếu tố của một đích tuỳ ý: phải tự chọn máy chủ, khoá lấy ở trang cài đặt, và có trần bitrate rõ ràng mà vượt qua là luồng gặp vấn đề. Hiểu Twitch rồi thì đích nào cũng điền được.
Lấy khoá và địa chỉ máy chủ của Twitch
Đăng nhập Twitch trên máy tính bằng tài khoản chủ kênh:
- Mở bảng điều khiển dành cho người phát. Từ ảnh đại diện ở góc trên, vào khu vực quản lý kênh, tìm phần cài đặt liên quan tới luồng.
- Tìm khoá luồng chính của kênh. Khoá bị che mặc định, có nút chép và nút đặt lại. Khoá này thuộc về kênh và dùng lại được cho tới khi bạn đặt lại, không phải lấy mới mỗi buổi.
- Chọn máy chủ nhận luồng. Twitch có nhiều máy chủ nhận luồng theo khu vực và công bố danh sách kèm địa chỉ. Chọn điểm gần Việt Nam nhất trong danh sách đó. Các phần mềm phát thường có sẵn lựa chọn tự động; với đích điền tay, bạn chép địa chỉ của máy chủ đã chọn.
- Điền vào đích Twitch trong phòng phát. Địa chỉ vào ô địa chỉ, khoá vào ô khoá. Đặt tên đích theo tên kênh.
- Đặt tiêu đề và danh mục trên Twitch. Luồng không mang theo hai thứ này. Kênh để sai danh mục thì người đang tìm đúng chủ đề không thấy bạn.
- Bấm phát và mở kênh ở vai người xem. Twitch thường lên sóng ngay khi nhận luồng, không có bước xác nhận thứ hai như một số nơi khác, nên hãy chắc hình tiếng đã sẵn sàng trước khi bật đích.
Chi tiết ở bước sáu đáng nhớ: vì không có khung xem trước chờ bạn bấm, buổi thử trên Twitch cũng là buổi công khai. Muốn thử kín, hãy thử bằng một đích khác ở chế độ riêng tư trước, rồi mới bật đích Twitch khi đã yên tâm. Cấu hình đích xem thêm ở trang phát lên Twitch.
Trần bitrate của Twitch và cách chọn mức
Twitch chặt về bitrate hơn YouTube. Các con số dưới đây theo khuyến nghị phổ biến dành cho người phát trên Twitch:
| Độ phân giải, tốc độ khung hình | Bitrate hình gợi ý | Hợp với |
|---|---|---|
| 1080p, 60 khung hình | Khoảng 6.000 kbps | Game chuyển động nhanh, máy và mạng đều mạnh |
| 720p, 60 khung hình | Khoảng 4.500 kbps | Game cần mượt nhưng mạng vừa phải |
| 720p, 30 khung hình | Khoảng 3.000 kbps | Trò chuyện, dạy học, dẫn chương trình, mạng gia đình |
Trần chung cho bitrate hình là khoảng 6.000 kbps. Đặt cao hơn không làm hình đẹp hơn mà dễ khiến luồng bị từ chối hoặc người xem giật hình, vì không phải kênh nào cũng được Twitch tạo sẵn các mức chất lượng thấp hơn cho người xem mạng yếu. Khi kênh không có các mức đó, mọi người xem đều phải tải nguyên luồng gốc của bạn; một luồng 6.000 kbps là quá nặng với người xem bằng mạng di động.
Quy tắc chọn: nội dung là người nói trước máy quay thì 720p 30 khung hình ở khoảng 3.000 kbps là đủ, và nhẹ cho cả hai đầu. Chỉ lên 60 khung hình khi nội dung thật sự chuyển động nhanh. Và như mọi nơi khác, bitrate (lượng dữ liệu gửi đi mỗi giây) không quá khoảng một nửa tốc độ tải lên đo vào đúng giờ phát. Các thông số còn lại giữ theo bộ chung: H.264, CBR (bitrate cố định), khung hình khoá (keyframe) 2 giây, tiếng AAC.
Khi Twitch đi chung một luồng với Facebook, YouTube
Phát đa nền tảng nghĩa là một luồng cho mọi đích, nên thông số phải vừa nơi chặt nhất. Twitch dừng ở khoảng 6.000 kbps; mốc an toàn của Facebook cho 1080p cũng quanh đó; YouTube thì nhận cao hơn nhiều. Vùng chung của cả ba vì thế là: 720p ở khoảng 3.000–4.000 kbps, hoặc 1080p 30 khung hình ở khoảng 5.000–6.000 kbps.
Điểm hay vướng là tốc độ khung hình. Người phát game trên Twitch quen 60 khung hình, trong khi bộ số an toàn cho Facebook thường tính theo 30 khung hình. Nếu buổi phát đi cả hai nơi, 720p 60 khung hình ở khoảng 4.500 kbps là điểm cân bằng dùng được, nhưng hãy phát thử lên Facebook ở chế độ chỉ mình bạn xem trước, vì đây là tổ hợp nằm sát mép khung an toàn chứ không nằm giữa.
Khi dùng phòng phát trên trình duyệt, phần mã hoá đã đặt sẵn theo các mốc chung nên bạn không phải tự cân. Khi đẩy từ OBS (phần mềm dựng hình và phát luồng miễn phí) vào rồi nhân ra các đích, con số bạn đặt trong OBS là con số mọi đích nhận. Cách đặt từng mục có ở bài cài bitrate OBS cho Facebook, YouTube, Twitch.
Đích RTMP tuỳ ý: tách đúng phần địa chỉ và phần khoá
Mỗi nơi nhận luồng trình bày thông tin kết nối theo một kiểu. Ba kiểu bạn sẽ gặp:
| Nơi nhận đưa cho bạn | Ô địa chỉ máy chủ | Ô khoá luồng |
|---|---|---|
| Hai dòng riêng: một dòng địa chỉ, một dòng khoá | Nguyên dòng địa chỉ | Nguyên dòng khoá |
| Một chuỗi liền: chữ rtmp, tên máy chủ, tên ứng dụng (hay gặp chữ live), rồi tới khoá, ngăn nhau bằng dấu gạch chéo | Từ đầu chuỗi tới hết tên ứng dụng | Phần sau dấu gạch chéo cuối cùng |
| Chuỗi liền mà phần cuối có dấu hỏi và các tham số | Từ đầu tới hết tên ứng dụng | Toàn bộ phần sau dấu gạch chéo cuối, kể cả dấu hỏi và tham số |
Lỗi phổ biến nhất của đích tuỳ ý là dán cả chuỗi liền vào một ô: hoặc dán hết vào ô địa chỉ rồi để trống ô khoá, hoặc dán hết vào ô khoá. Cả hai trường hợp, nơi nhận đều thấy một luồng gõ cửa mà không trình đúng khoá, và từ chối. Triệu chứng là đích báo lỗi kết nối gần như tức thì.
Cách nhớ: địa chỉ là "đi tới đâu", khoá là "là ai". Phần địa chỉ giống nhau cho mọi khách hàng của nơi nhận đó; phần khoá chỉ riêng bạn có. Nếu chưa chắc mình cắt đúng chỗ, hỏi bên cấp một câu cụ thể: "Phần nào là địa chỉ máy chủ, phần nào là khoá?" Nơi nhận đưa địa chỉ bắt đầu bằng chữ rtmp hay rtmps thì chép nguyên như vậy, đừng tự đổi; khác biệt giữa hai loại được giải thích ở bài RTMP và RTMPS khác nhau thế nào.
Đích tuỳ ý dùng vào những việc gì
Ngoài các nền tảng có tên sẵn, đích tuỳ ý giải quyết những nhu cầu rất đời thường:
- Máy chủ phát riêng của đơn vị. Trường đại học, bệnh viện, tập đoàn thường có hệ thống video nội bộ nhận RTMP. Buổi họp toàn thể vừa lên kênh công khai vừa vào hệ thống nội bộ để lưu.
- Nền tảng chưa có trong danh sách. Một sàn video chuyên ngành, một nền tảng học trực tuyến, một dịch vụ phát cho hội nghị. Nơi đó có trang lấy địa chỉ và khoá là thêm được.
- Màn hình tại chỗ. Hội trường có bộ giải mã nhận luồng để chiếu lên màn hình ở sảnh hoặc phòng bên cạnh.
- Đối tác tiếp sóng. Một đơn vị khác muốn nhận tín hiệu sạch của bạn để phát lại trên kênh của họ. Họ cấp địa chỉ và khoá; bạn thêm họ thành một đích và tắt khi hết phần cần tiếp.
- Kênh thứ hai trên cùng nền tảng. Khi cần điền tay một địa chỉ máy chủ khác với mặc định của mẫu có sẵn.
Giới hạn cần nói rõ: đích tuỳ ý chỉ giúp được khi nơi nhận thật sự có cửa RTMP và cấp khoá cho bạn. Nền tảng nào không cung cấp cửa đó thì không có địa chỉ nào để điền, và không nên tìm khoá qua bên trung gian. Mỗi đích tuỳ ý đang bật cũng tính một suất trong số đích cùng lúc của gói, giống mọi đích khác.
Lỗi hay gặp với đích tuỳ ý và cách dò
Khi đích tuỳ ý không lên, dò theo thứ tự từ rẻ tới đắt:
Thừa hoặc thiếu dấu gạch chéo ở chỗ nối. Địa chỉ kết thúc bằng gạch chéo và khoá cũng bắt đầu bằng gạch chéo, hoặc ngược lại không có cái nào. Giữ đúng một dấu ở chỗ ghép, theo cách ô nhập của công cụ quy ước.
Dấu cách vô hình. Chép từ thư điện tử hay tệp văn bản hay dính một dấu cách ở cuối. Xoá ký tự cuối rồi gõ lại bằng tay là cách kiểm nhanh nhất.
Khoá đã bị đặt lại. Với Twitch và nhiều hệ thống khác, bấm đặt lại là khoá cũ chết ngay. Ai đó trong đội bấm thử, và đích lưu khoá cũ từ đó báo lỗi.
Máy chủ riêng chặn từ bên ngoài. Hệ thống nội bộ của đơn vị thường chỉ nhận kết nối từ những địa chỉ được cho phép. Luồng tới từ máy chủ trung gian ở ngoài nên bị tường lửa chặn. Việc này phải nhờ bộ phận kỹ thuật của đơn vị mở, không sửa được từ phía bạn.
Nơi nhận đòi thông số riêng. Một số hệ thống chỉ nhận đúng một độ phân giải hoặc từ chối bitrate vượt mức. Hỏi bên cấp bảng yêu cầu trước khi phát thật.
Cách tự kiểm cuối cùng vẫn là phát thử mười phút và xem ở phía nơi nhận, không chỉ nhìn trạng thái trong phòng phát. Với máy chủ nội bộ, nhờ một người trong đơn vị mở trang xem và xác nhận có cả hình lẫn tiếng. Giới thiệu chung về loại đích này ở trang phát lên đích RTMP tuỳ ý.
Câu hỏi thường gặp
Khoá luồng Twitch có phải lấy lại mỗi lần phát không?
Không. Khoá luồng chính của kênh Twitch giữ nguyên qua các buổi cho tới khi bạn bấm đặt lại trong phần cài đặt. Bạn dán một lần vào đích phát rồi dùng tiếp các buổi sau. Chỉ đặt lại khi nghi khoá bị lộ, và khi đó nhớ cập nhật mọi công cụ đang lưu khoá cũ.
Phát lên Twitch nên đặt bitrate bao nhiêu?
Theo khuyến nghị phổ biến, bitrate hình không vượt khoảng 6.000 kbps. Mức gợi ý là 720p 30 khung hình khoảng 3.000 kbps, 720p 60 khung hình khoảng 4.500 kbps và 1080p 60 khung hình khoảng 6.000 kbps. Nội dung trò chuyện hay dạy học nên chọn mức thấp nhất để người xem mạng yếu vẫn theo được.
Dán cả địa chỉ lẫn khoá vào một ô thì có sao không?
Đích sẽ báo lỗi kết nối. Nơi nhận cần địa chỉ để biết luồng đi tới đâu và khoá để biết luồng thuộc về ai, hai phần phải nằm đúng hai ô. Với chuỗi liền, phần từ đầu tới hết tên ứng dụng là địa chỉ, phần sau dấu gạch chéo cuối cùng là khoá.
Đích RTMP tuỳ ý dùng được cho máy chủ nội bộ của công ty không?
Được, nếu máy chủ đó nhận RTMP và cho phép kết nối từ bên ngoài. Bạn xin bộ phận kỹ thuật địa chỉ và khoá, điền vào một đích tuỳ ý. Nếu hệ thống chỉ nhận kết nối từ mạng nội bộ, cần nhờ họ mở cho luồng từ ngoài vào, vì luồng được gửi đi từ máy chủ trung gian chứ không từ máy tính trong công ty.
Có phát cùng lúc lên Twitch và YouTube bằng một luồng được không?
Được. Thêm hai đích với khoá của từng nơi và chọn thông số nằm trong khung của Twitch, nơi chặt hơn: 720p ở khoảng 3.000 đến 4.500 kbps tuỳ tốc độ khung hình. YouTube nhận tốt các mức này. Tiêu đề và danh mục vẫn đặt riêng trên từng nền tảng.
Nền tảng không có trong danh sách thì thêm bằng cách nào?
Dùng đích RTMP tuỳ ý. Vào trang thiết lập phát trực tiếp của nền tảng đó để lấy địa chỉ máy chủ và khoá luồng, rồi điền vào hai ô tương ứng. Nếu nền tảng không cung cấp địa chỉ và khoá cho người dùng thì chưa thêm được, và không nên tìm cách lấy qua bên thứ ba.
Thông tin về điều kiện, giới hạn của các nền tảng trong bài được ghi theo thời điểm cập nhật và có thể thay đổi.
