Livestream ra mắt sản phẩm của doanh nghiệp: kịch bản kỹ thuật từng phút
Livestream ra mắt sản phẩm chạy trơn khi bảng chạy chương trình có thêm một cột kỹ thuật: phút nào dùng bố cục nào, hình lấy từ nguồn nào, tiếng từ đâu, ai bấm. Khung thông dụng gồm bảy phần: đếm ngược, video mở màn, người dẫn, trình chiếu, khách mời, hỏi đáp và kết.
Buổi phát nên ra đồng thời trên trang web của doanh nghiệp và các mạng xã hội, và phải được tổng duyệt đúng giờ, đúng mạng, đúng người trước ngày lên sóng. Bên dưới là bảng chạy mẫu và cách dựng từng phần.
Bảng chạy mẫu kèm cột kỹ thuật
Đây là ví dụ giả định cho một buổi ra mắt 45 phút, bắt đầu lúc 10 giờ. Thời lượng từng phần bạn thay theo chương trình thật; thứ cần giữ là các cột:
| Giờ | Phần | Bố cục | Nguồn hình | Nguồn tiếng |
|---|---|---|---|---|
| Trước 10:00 | Đếm ngược | Trang xem tự hiện đếm ngược tới giờ hẹn | Chưa phát | Không |
| 10:00 | Video mở màn, 1 tới 2 phút | Toàn khung | Video từ kho hoặc chia sẻ màn hình | Tiếng của video |
| 10:02 | Người dẫn chào, nêu chương trình | Một người | Camera chính | Micro người dẫn |
| 10:05 | Lãnh đạo giới thiệu sản phẩm | Ảnh trong ảnh: trang trình chiếu lớn, người nói nhỏ | Chia sẻ cửa sổ trình chiếu và camera chính | Micro người nói |
| 10:20 | Trình diễn sản phẩm thật | Một người, hoặc cận sản phẩm | Camera chính, hoặc camera thứ hai | Micro người trình diễn |
| 10:27 | Khách mời chia sẻ | Chia đôi | Camera chính và khách mời qua đường dẫn | Micro hai bên |
| 10:35 | Hỏi đáp | Một người hoặc chia đôi, băng chữ ghi câu hỏi | Camera chính | Micro người trả lời |
| 10:43 | Kết, lời mời hành động | Một người, băng chữ ghi nơi đặt hàng | Camera chính | Micro người dẫn |
In bảng này khổ lớn, dán ở bàn kỹ thuật. Mỗi dòng là một lần chuyển, và mỗi lần chuyển phải có tên người bấm. Thêm một cột thứ sáu cho buổi của bạn: "nếu hỏng thì sao". Ví dụ ở dòng khách mời: "khách không vào được, người dẫn đọc lời chia sẻ đã gửi trước".
Chỗ dễ vấp nhất luôn là các điểm chuyển, không phải bản thân từng phần. Vì vậy khi tổng duyệt, hãy tập riêng bảy lần chuyển, mỗi lần vài lượt, thay vì chạy lại cả 45 phút.
Đếm ngược và mười phút trước giờ lên sóng
Khi tạo buổi phát và đặt giờ hẹn, trang xem hiện đếm ngược tới giờ đó. Khách mời, báo chí, đại lý mở trang sớm sẽ biết mình vào đúng chỗ. Đặt khung nhúng của buổi phát lên trang ra mắt của doanh nghiệp từ vài ngày trước, để mọi thư mời và bài quảng bá cùng dẫn về một địa chỉ. Cách dựng nằm ở bài đặt đếm ngược tới giờ phát trên trang web.
Mười phút cuối là lúc bàn kỹ thuật làm việc nhiều nhất, và không ai được hỏi han gì người ngồi máy. Trình tự: kiểm từng đích đã có khoá đúng; kiểm micro từng người sẽ nói; mở sẵn cửa sổ trình chiếu ở trang đầu; mở sẵn video mở màn ở giây đầu tiên; xác nhận khách mời đã ở phòng chờ; người dẫn đứng vào vị trí.
Bấm phát đúng giờ. Người xem ra mắt sản phẩm phần nhiều đang trong giờ làm, và trễ năm phút là mất một phần người xem. Nếu sân khấu chưa sẵn sàng, hãy lên sóng đúng giờ bằng video mở màn rồi để người dẫn câu thêm một phút, chứ đừng để trang đếm ngược về không mà màn hình vẫn trống.
Video mở màn: phát từ kho hoặc qua chia sẻ màn hình, và phải thử tiếng
Video mở màn là phần được đầu tư nhiều tiền nhất và cũng là phần hay hỏng nhất, thường ở tiếng. Có hai cách đưa nó lên sóng:
Cách thứ nhất: chia sẻ màn hình. Mở video trong một thẻ trình duyệt hoặc trình phát trên máy kỹ thuật rồi chia sẻ thẻ hay cửa sổ đó. Ưu điểm là liền mạch với phần sau: hết video, dừng chia sẻ, chuyển sang camera người dẫn. Nhược điểm nằm ở tiếng: tiếng của video có đi theo luồng hay không tuỳ cách chia sẻ và trình duyệt, nên phải thử trên đúng máy đó.
Cách thứ hai: phát video từ kho. Tải tệp lên kho từ trước và dùng tính năng phát video quay sẵn, chất lượng hình giữ đúng như tệp gốc. Điều cần kiểm trong buổi tổng duyệt là bước nối từ video sang phần trực tiếp: việc đổi nguồn nóng giữa một luồng đang chạy hiện chưa có, nên nếu thử thấy có khoảng hở thì dùng cách chia sẻ màn hình cho buổi này.
Thử tiếng theo ba câu hỏi. Người xem có nghe tiếng video không? Tiếng video to hơn hay nhỏ hơn giọng người dẫn ngay sau đó? Micro người dẫn có đang mở trong lúc video chạy và thu lại tiếng loa phòng không? Câu thứ ba hay bị bỏ qua nhất: tắt micro trong lúc video chạy, và tắt loa phòng hoặc dùng tai nghe.
Chuẩn bị tệp. Video nên có nửa giây hình tĩnh ở đầu và cuối để điểm chuyển không bị cắt cụt. Kiểm xem nhạc trong video đã được phép dùng trên mạng xã hội chưa; nhạc thương mại có thể khiến buổi phát bị tắt tiếng hoặc hạn chế trên một số nền tảng.
Dù chọn cách nào, quyết định xong trong buổi tổng duyệt và không đổi vào sáng hôm ra mắt.
Người dẫn, trình chiếu, trình diễn sản phẩm: chuyển bố cục thế nào
Khi lãnh đạo nói về sản phẩm với trang trình chiếu, dùng ảnh trong ảnh để chữ và hình sản phẩm chiếm phần lớn khung. Chia sẻ đúng cửa sổ trình chiếu, không chia sẻ cả màn hình, để thông báo thư hay tin nhắn không nhảy lên giữa bài nói. Các trang nên ít chữ, chữ lớn; thông số chi tiết để dành cho trang web.
Đến phần trình diễn sản phẩm thật, bỏ trang trình chiếu và cho camera đầy khung. Sản phẩm nhỏ như thiết bị cầm tay, mỹ phẩm cần cận cảnh: thêm một điện thoại trên giá, quay thẳng vào bàn trình diễn, cho vào phòng bằng đường dẫn khách mời và đưa lên khung lớn khi cần. Thử trước ánh sáng trên bề mặt sản phẩm; đồ bóng dễ phản chiếu đèn thành vệt trắng.
Mỗi lần chuyển bố cục nên trùng với một câu nói của người trên sóng. Thống nhất câu hiệu ngay trong kịch bản: "Mời quý vị xem trên màn hình" là hiệu cho trình chiếu, "Và đây là sản phẩm thật" là hiệu cho camera. Người bấm nghe câu hiệu, không đoán. Người nói cũng cần biết sau câu hiệu phải dừng một nhịp cho hình kịp đổi.
Khách mời và phần hỏi đáp
Khách mời ở xa, chẳng hạn một chuyên gia hay một khách hàng dùng thử, vào bằng đường dẫn riêng và không cần tài khoản. Hẹn họ vào phòng trước giờ của họ mười lăm phút, đeo tai nghe, và đã tập một lần trên đúng thiết bị. Chỉ đưa lên hình sau lời giới thiệu, ở bố cục chia đôi, rồi rút xuống khi xong. Số khách cùng lúc theo gói là 2, 4 hoặc 5.
Phần hỏi đáp cần một người gom câu hỏi, không phải người dẫn. Hiện phòng phát chưa gom bình luận của các nền tảng về một màn hình, nên người này mở từng nền tảng ở từng cửa sổ, chọn câu hỏi, chuyển cho người dẫn qua một bảng nhắc hoặc tin nhắn. Người dẫn đọc lại câu hỏi thành tiếng trước khi mời trả lời, vì người xem ở nền tảng khác không thấy câu hỏi đó.
Chuẩn bị sẵn năm câu hỏi "mồi" mà doanh nghiệp muốn được hỏi: giá, ngày bán, bảo hành, điểm khác với phiên bản trước, nơi mua. Phút đầu của phần hỏi đáp thường vắng câu hỏi vì luồng trễ vài chục giây; câu mồi lấp khoảng đó. Câu trả lời về giá và ngày bán nên có băng chữ đi kèm để người vào sau cũng thấy.
Phát lên trang doanh nghiệp và các mạng xã hội cùng lúc
Trang của doanh nghiệp là nơi bạn làm chủ hoàn toàn: có nút đặt hàng, có biểu mẫu, không bị nội dung khác chen vào. Mạng xã hội là nơi có sẵn người theo dõi. Làm cả hai:
- Nhúng trang xem vào trang ra mắt trên web doanh nghiệp, cạnh thông tin sản phẩm và nút hành động.
- Tạo buổi phát trên từng mạng xã hội trước, đặt tiêu đề, mô tả, ảnh bìa ở đó. Luồng gửi sang chỉ mang hình và tiếng.
- Thêm mỗi nơi thành một đích bằng địa chỉ máy chủ và khoá luồng (stream key, đoạn mã gắn luồng với buổi phát). Facebook chỉ nhận RTMPS (giao thức đẩy luồng có mã hoá đường truyền).
- Với TikTok và Shopee, tài khoản phải được nền tảng cấp khoá luồng, và khoá đổi theo từng phiên: lấy khoá sát giờ, dán vào đích rồi mới phát.
- Đếm số đích so với gói: 3 đích cùng lúc ở gói Cơ bản, 6 ở gói Chuyên nghiệp, 10 ở gói Doanh nghiệp.
- Giao mỗi nền tảng cho một người trực bình luận, và kiểm rằng buổi phát được ghi vào kho để cắt thành video ngắn sau sự kiện.
Đích nào trục trặc lúc đang phát thì tắt, sửa, bật lại riêng đích đó; các nơi khác không bị ảnh hưởng. Toàn bộ cách thêm đích và chọn thông số chung có ở bài livestream đa nền tảng cùng lúc từ một phòng phát, phần tính năng ở trang phát đa nền tảng.
Tổng duyệt: đúng giờ, đúng mạng, đúng người
Tổng duyệt không phải để tập nói. Nó để tìm ra thứ sẽ hỏng trong điều kiện giống hệt ngày phát:
Đúng giờ. Tổng duyệt vào đúng khung giờ sẽ phát, trước một hoặc hai ngày. Mạng văn phòng lúc 10 giờ sáng thứ Ba khác lúc 8 giờ tối. Ánh sáng qua cửa sổ cũng khác, và đó là thứ làm mặt người dẫn sáng hay tối.
Đúng mạng. Dùng đúng đường mạng, đúng ổ cắm, đúng máy tính sẽ dùng hôm ra mắt. Đo tốc độ tải lên và đặt bitrate (lượng dữ liệu gửi đi mỗi giây) không quá khoảng một nửa con số đó. Nhờ bộ phận công nghệ thông tin đừng cập nhật hệ thống hay sao lưu lớn trong giờ phát.
Đúng người. Người sẽ lên sóng phải có mặt, kể cả lãnh đạo. Lãnh đạo gửi trợ lý tập thay là dấu hiệu báo trước một buổi phát vấp. Mười lăm phút của chính người nói đủ để họ biết đứng đâu, nhìn ống kính nào, dừng ở câu hiệu nào.
Phát thật, ở chế độ không công khai. Tổng duyệt phải là một buổi phát thật tới các đích ở chế độ thử hoặc không công khai, rồi xem ở phía người xem trên điện thoại. Xem thử trong phòng phát không cho biết người xem nghe gì.
Chốt phương án hỏng. Mạng chính rớt thì chuyển sang đâu, ai nói gì trong lúc đó. Video mở màn không chạy thì bỏ qua và vào thẳng người dẫn. Viết ra giấy, mỗi phương án một dòng.
Sau tổng duyệt, đóng băng mọi thứ: không đổi trang trình chiếu, không đổi máy, không thêm phần mới. Thay đổi phút chót là nguồn sự cố lớn nhất của các buổi ra mắt.
Câu hỏi thường gặp
Livestream ra mắt sản phẩm nên dài bao lâu?
Không có con số chuẩn, nhưng nhiều doanh nghiệp giữ trong khoảng 30 tới 60 phút để người xem trong giờ làm theo được trọn buổi. Quan trọng hơn thời lượng là thông tin chính như sản phẩm, giá, ngày bán phải xuất hiện sớm và được nhắc lại bằng băng chữ. Phần hỏi đáp có thể kéo dài linh hoạt ở cuối.
Kịch bản kỹ thuật khác gì kịch bản nội dung?
Kịch bản nội dung ghi ai nói gì. Kịch bản kỹ thuật ghi thêm ở mỗi phần: bố cục nào, hình từ nguồn nào, tiếng từ micro nào, ai bấm chuyển và câu hiệu là gì. Hai thứ nên nằm chung một bảng chạy để người dẫn và người ngồi máy cùng nhìn một tờ giấy.
Phát video mở màn trong livestream thế nào để không mất tiếng?
Có thể chia sẻ thẻ hoặc cửa sổ đang mở video, hoặc phát tệp đã tải lên kho. Cả hai cách đều phải thử trước trên đúng máy sẽ dùng và nghe ở phía người xem. Trong lúc video chạy, tắt micro người dẫn và loa phòng để tiếng không bị thu lại thành vọng.
Nên phát buổi ra mắt trên trang web công ty hay trên mạng xã hội?
Nên cả hai cùng lúc. Trang web công ty là nơi đặt được nút đặt hàng, biểu mẫu và không phụ thuộc cách hiển thị của nền tảng nào. Mạng xã hội có sẵn người theo dõi. Một phòng phát đẩy luồng ra khung nhúng trên trang web và các đích mạng xã hội trong cùng một buổi.
Tổng duyệt kỹ thuật trước buổi ra mắt cần kiểm những gì?
Kiểm đường mạng và tốc độ tải lên vào đúng giờ sẽ phát, từng micro, video mở màn có tiếng, các lần chuyển bố cục theo bảng chạy, khách mời vào được phòng, và từng đích nhận được luồng. Người sẽ lên sóng phải trực tiếp tham gia. Nên phát thật ở chế độ không công khai và xem ở phía người xem.
Phát lên TikTok và Shopee trong buổi ra mắt có cần điều kiện gì?
Cần tài khoản đã được nền tảng cấp khoá luồng; không phải tài khoản nào cũng có. Khoá của hai nơi này gắn với từng phiên nên phải lấy khoá mới sát giờ phát rồi dán vào đích. Nếu tài khoản chưa có khoá, hãy phát nơi đó riêng bằng ứng dụng của nền tảng trên một điện thoại khác.
Thông tin về điều kiện, giới hạn của các nền tảng trong bài được ghi theo thời điểm cập nhật và có thể thay đổi.
