Bỏ qua menu
VietnamStream.comPhát một lần, lên mọi nền tảng
Mời khách lên sóng

Đưa khách lên hình và rút khỏi hình đúng lúc khi đang phát

Ban biên tập VietnamStreamCập nhật 11 phút đọc

Điều khiển khách mời khi livestream theo một nguyên tắc ba vế: khách vào phòng trước nhưng chưa lên hình; bạn giới thiệu xong mới đưa khách lên; cảm ơn và khách chào xong mới rút khách xuống. Người quyết định ai xuất hiện, lúc nào, ở khung nào luôn là chủ phòng.

Mỗi lần hình thay đổi cần một câu dẫn nói trước, để người xem hiểu vì sao khung hình đổi và khách không bị bắt gặp lúc chưa sẵn sàng.

Chủ phòng là người trộn hình

Trong phòng phát, khách vào phòng và khách lên sóng là hai chuyện tách rời. Khi khách mở link và vào phòng chờ, bạn thấy và nghe được khách, khách thấy hình chương trình, nhưng người xem chưa thấy gì. Khách chỉ xuất hiện trong chương trình khi bạn chủ động đưa nguồn hình của khách lên. Vai trò này trong nghề truyền hình gọi là trộn hình: có nhiều nguồn sẵn sàng, một người chọn nguồn nào ra sóng.

Với mỗi nguồn trong phòng, gồm camera của bạn, màn hình chia sẻ và từng khách, bạn có ba việc làm được: đưa lên sóng hoặc hạ xuống; tắt tiếng hoặc mở tiếng; và đặt làm hình chính. Bố cục quyết định các nguồn đang trên sóng được xếp thế nào: một người, chia đôi, lưới hay ảnh trong ảnh. Như vậy khung hình người xem thấy là kết quả của hai lựa chọn: ai đang trên sóng và xếp theo bố cục nào.

Hiểu được tách bạch này thì mọi tình huống đều quy về hai câu hỏi đó. Muốn khách biến mất: hạ nguồn của khách. Muốn khách vẫn có mặt nhưng nhỏ lại: đổi bố cục hoặc đổi hình chính. Muốn khách còn trên hình nhưng im: tắt tiếng. Không có tình huống nào cần tới thao tác thứ tư.

Nguyên tắc ba vế: vào trước, giới thiệu rồi lên, cảm ơn rồi rút

Thứ tự dưới đây áp dụng cho mọi lượt khách, dù buổi có một hay năm người:

  1. Khách vào phòng chờ trước giờ của mình ít nhất năm phút. Trong lúc chờ, khách xem được chương trình nên nắm được mạch đang nói tới đâu.
  2. Bạn xác nhận khách sẵn sàng bằng mắt. Liếc ô xem trước của khách: có hình, khách ngồi ngay ngắn, đang đeo tai nghe. Không hỏi bằng lời, vì lời của bạn đang ra sóng.
  3. Bạn nói lời giới thiệu khi khách chưa lên hình. Tên, vai trò, lý do mời. Người xem nghe trọn phần giới thiệu trên gương mặt của bạn.
  4. Đưa khách lên đúng lúc gọi tên. Chọn sẵn bố cục đích trước, rồi mới đưa nguồn khách lên, để khách xuất hiện ngay ở đúng vị trí thay vì nhảy khung hai lần.
  5. Khách chào, bạn hỏi câu đầu tiên ngay. Không để khách ngồi cười gượng ba giây chờ bạn tìm câu hỏi.
  6. Kết phần: bạn cảm ơn, khách chào, đếm thầm một nhịp, rồi mới hạ khách xuống. Hạ khi khách đang nói dở chữ "cảm ơn" là kiểu cắt thô nhất.
  7. Bố cục về lại một người, bạn dẫn sang phần sau. Khách vẫn ở trong phòng nhưng ngoài sóng; nhắn tin cảm ơn sau.

Lý do của vế đầu: khách lên hình ngay lúc vừa vào phòng sẽ bị bắt gặp đang chỉnh tóc, loay hoay với tai nghe, hỏi "lên chưa em". Lý do của vế cuối: người xem cần thấy cuộc trò chuyện khép lại, như một cái bắt tay.

Câu dẫn chuyển cảnh để việc đổi bố cục không đột ngột

Hình đổi mà lời không báo trước thì người xem giật mình và khách bị động. Quy tắc: lời đi trước hình một nhịp. Bạn nói câu dẫn, tới chữ cuối của câu thì hình mới đổi. Dưới đây là các câu mẫu, chép rồi sửa theo giọng của bạn.

Đưa khách lên

  • "Người sẽ cùng trò chuyện hôm nay đã có mặt. Xin giới thiệu chị Thu Hà, chủ một xưởng gốm ở Bát Tràng. Chào chị Hà!"
  • "Câu hỏi này cần một người làm nghề trả lời. Mời anh Quân tham gia cùng chương trình."

Chuyển từ nhiều người về một người đang nói

  • "Phần này xin dành trọn cho chị Hà kể lại. Mời chị."
  • "Anh Quân có năm phút để trình bày, xin mời anh."

Chuyển sang trình chiếu

  • "Để dễ hình dung, mời quý vị nhìn lên hình ảnh sau đây."

Rút khách xuống

  • "Cảm ơn chị Hà đã dành thời gian cho chương trình. Chúc chị một buổi tối vui." Chờ khách chào, rồi mới hạ.
  • "Anh Quân sẽ quay lại ở phần hỏi đáp. Bây giờ, xin chuyển sang nội dung tiếp theo."

Để ý cấu trúc chung: câu dẫn luôn kết bằng tên người hoặc một lời mời, tạo thành điểm rơi tự nhiên cho thao tác. Người vận hành riêng, nếu có, nghe tới điểm rơi đó thì bấm. Vì vậy câu dẫn phải được viết sẵn trong kịch bản và nói đúng như đã viết; người dẫn ứng biến câu dẫn thì người vận hành không biết lúc nào là lúc.

Lúc nào đưa lên, lúc nào rút, lúc nào chỉ đổi hình chính

Không phải mọi thay đổi đều cần đưa lên hay hạ xuống. Bảng dưới giúp chọn thao tác nhẹ nhất cho từng tình huống:

Tình huốngThao tácGhi chú
Khách bắt đầu phần của mìnhĐưa nguồn khách lên, bố cục chia đôi hoặc lướiSau lời giới thiệu
Khách kể một câu chuyện dàiGiữ khách trên sóng, đặt khách làm hình chínhBạn vẫn trên sóng về tiếng để chen khi cần
Khách ho, có người vào phòng, chó sủaTắt tiếng khách tạm thời, chưa cần hạ hìnhNói đỡ một câu rồi mở tiếng lại
Hình khách đứng do mạngHạ khách xuống, về bố cục một ngườiĐưa lên lại khi hình đã chạy
Khách xong phần, còn quay lại sauHạ xuống, khách chờ trong phòngDặn trước là khách vẫn nghe được chương trình
Khách xong hẳnHạ xuống; sau buổi mới xoá lời mờiXoá ngay nếu cần chỗ cho khách khác
Khách cần ra ngoài một phútHạ xuống trước khi khách đứng dậyGhế trống trên hình là hình ảnh xấu

Phân biệt hai mức ở hai dòng cuối bảng: hạ khách xuống là khách còn trong phòng, đưa lên lại bất cứ lúc nào; xoá lời mời là mời khách ra hẳn và link hết hiệu lực. Giữa buổi phát chỉ dùng mức thứ hai khi thật sự cần lấy lại chỗ trong giới hạn của gói.

Những lỗi trộn hình hay gặp và vì sao

Các lỗi này không làm sập buổi phát, nhưng người xem nhận ra ngay sự vụng về:

Đưa khách lên trước khi giới thiệu. Người xem thấy một gương mặt lạ mà không biết là ai, khách thì ngồi im chờ. Nguyên nhân thường do người vận hành sốt ruột thấy khách đã vào phòng. Chữa bằng kịch bản ghi rõ điểm rơi của câu dẫn.

Quên rằng khách đang trên hình. Bạn chuyển sang phần khác, nói một mình mười phút, còn khách vẫn nằm ở nửa khung bên kia, bắt đầu cúi nhìn điện thoại. Mỗi khi đổi phần, tự hỏi: ai đang trên sóng mà không còn lý do để ở đó.

Hạ khách xuống nhưng quên đổi bố cục. Bố cục chia đôi với chỉ một nguồn cho khung hình lệch hoặc trống một bên. Sau mỗi lần hạ, nhìn lại khung chương trình một giây.

Mở tiếng khách khi khách chưa biết. Khách tưởng mình còn ngoài sóng, đang nói chuyện với người nhà. Trước khi đưa lên lần hai, nhắn "em mời anh lên lại sau một phút nữa".

Đổi bố cục liên tục. Cứ ai mở miệng là đổi hình chính. Người xem không kịp bám, người vận hành dễ bấm nhầm. Chỉ đổi khi một người nói trên một phút.

Nói riêng với khách qua micro. "Chị Hà ơi chị nghe em không" phát thẳng lên sóng. Mọi trao đổi hậu trường đi qua tin nhắn.

Với buổi nhiều khách, việc phân vai giữa người dẫn và người vận hành giúp tránh phần lớn các lỗi trên; xem bài tổ chức toạ đàm trực tuyến nhiều khách mời.

Phía khách biết mình đang trên sóng bằng cách nào

Khách không nhìn thấy bảng điều khiển của bạn, nên họ dựa vào hai thứ. Thứ nhất là trang của chính họ: khi được đưa lên, trang đổi dấu hiệu và ghi rõ họ đang trên sóng, người xem đang thấy và nghe họ; khi bị chủ phòng tắt tiếng, trang cũng báo. Thứ hai là hình chương trình ở khung lớn: thấy mặt mình trong đó là đang lên.

Dù vậy, đừng trông vào việc khách sẽ để ý. Người lần đầu lên sóng thường nhìn chằm chằm vào hình của bạn và không đọc dòng chữ nào. Vì thế câu dẫn có thêm một chức năng: nó là tín hiệu bằng lời cho khách. Dặn khách từ trước: "Khi anh chị nghe em gọi tên và chào, nghĩa là anh chị đã lên hình, cứ chào lại và nhìn vào ống kính".

Chiều ngược lại cũng cần dặn: "Khi em cảm ơn và anh chị chào xong, em sẽ đưa anh chị ra khỏi hình. Anh chị cứ ngồi yên thêm vài giây." Vài giây ngồi yên ấy là khoảng đệm an toàn để không ai bị cắt khi đang quay đi hay tháo tai nghe. Sau khi đã xuống, khách có thể tự rời phòng, hoặc ở lại xem tiếp.

Một chi tiết nhỏ giúp khách yên tâm: nói cho họ biết lúc ở phòng chờ thì người xem không nghe thấy họ, nhưng bạn thì có. Khách sẽ bớt lo, đồng thời cũng biết giữ yên lặng.

Khi chỉ có một mình vừa dẫn vừa trộn hình

Phần lớn các buổi nhỏ chỉ có một người lo cả hai việc. Làm được, với điều kiện giảm số lần phải chạm vào bảng điều khiển xuống mức tối thiểu. Một buổi phỏng vấn một khách chỉ cần đúng hai lần đổi: đưa khách lên sau lời giới thiệu, hạ khách xuống sau lời cảm ơn. Ở giữa giữ nguyên chia đôi. Đừng cố đổi hình chính theo từng câu trả lời khi tay bạn còn phải giữ nhịp trò chuyện.

Sắp xếp màn hình sao cho phần điều khiển nằm sát ống kính, để lúc liếc xuống thao tác, mắt bạn chỉ rời ống kính một quãng ngắn. Tập thao tác đưa lên và hạ xuống vài lần trong phiên thử cho tới khi tay tự tìm được chỗ. Câu dẫn lúc này còn là khoảng thời gian cho chính bạn: nói "Xin giới thiệu chị Thu Hà" đủ dài để tay làm xong việc.

Khi buổi có ba khách trở lên, hoặc khách lên xuống theo lượt, hãy nhờ một người vận hành. Lượt vào ra của từng nhóm khách và cách hẹn giờ lệch nhau được trình bày ở bài chia lượt lên sóng khi buổi live đông khách mời. Các bố cục và lớp phủ của phòng được giới thiệu ở trang phòng phát trực tiếp trên trình duyệt.

Câu hỏi thường gặp

Khách vào phòng phát rồi thì người xem có thấy ngay không?

Không. Khách vào phòng chờ trước, ở đó chỉ chủ phòng thấy và nghe được khách. Người xem chỉ thấy khách khi chủ phòng chủ động đưa nguồn hình của khách lên sóng. Nhờ vậy khách có thời gian chỉnh hình, thử tiếng mà không lo bị nhìn thấy.

Nên đưa khách lên hình trước hay sau khi giới thiệu?

Sau khi giới thiệu. Chủ phòng nói tên, vai trò và lý do mời khách khi khách còn ngoài hình, rồi đưa khách lên đúng lúc gọi tên và chào. Làm ngược lại khiến người xem nhìn một gương mặt chưa biết là ai, còn khách phải ngồi im chờ lời giới thiệu kết thúc.

Rút khách khỏi hình khác gì với mời khách ra khỏi phòng?

Rút khỏi hình là hạ nguồn của khách xuống: khách vẫn ở trong phòng, vẫn xem được chương trình và có thể được đưa lên lại. Mời ra khỏi phòng là xoá lời mời: kết nối của khách bị ngắt và đường link hết hiệu lực. Giữa buổi phát thường chỉ cần mức thứ nhất.

Khách có tự đưa mình lên sóng được không?

Không. Quyền đưa lên, hạ xuống, tắt tiếng và chọn bố cục thuộc về chủ phòng. Ở trang của mình, khách chỉ bật tắt được camera, micro của chính họ và rời phòng. Điều này bảo đảm không ai xuất hiện trong chương trình ngoài ý định của người điều khiển.

Làm sao để việc đổi bố cục không làm người xem giật mình?

Nói một câu dẫn trước khi đổi, và để hình đổi ở chữ cuối của câu đó. Ví dụ nói "Phần này xin dành trọn cho chị Hà, mời chị" rồi mới chuyển chị Hà thành hình chính. Lời đi trước hình một nhịp giúp người xem hiểu lý do khung hình thay đổi.

Một người vừa dẫn vừa điều khiển khách có ổn không?

Ổn với buổi một hoặc hai khách nếu giữ số lần đổi hình ở mức ít nhất: đưa lên sau giới thiệu, hạ xuống sau cảm ơn, ở giữa giữ nguyên bố cục. Từ ba khách hoặc khi khách lên xuống theo lượt, nên có một người vận hành riêng để người dẫn tập trung trò chuyện.

câu dẫn chuyển cảnhđiều khiển khách mờiđổi bố cục khi đang phátđưa khách lên hìnhgiới thiệu khách mờihình chính trong bố cụcphòng chờ của kháchrút khách khỏi hìnhtrộn hình livestreamvận hành phòng phát

Thông tin về điều kiện, giới hạn của các nền tảng trong bài được ghi theo thời điểm cập nhật và có thể thay đổi.

Phát buổi đầu tiên ngay hôm nay

Gói miễn phí không cần thẻ, không giới hạn thời gian dùng thử. Mở tài khoản bằng email, thêm một nơi phát và lên sóng.