Bỏ qua menu
VietnamStream.comPhát một lần, lên mọi nền tảng
Bắt đầu phát trực tiếp

Cách livestream trên máy tính không cần cài phần mềm

Ban biên tập VietnamStreamCập nhật 12 phút đọc

Retired Vietnamese teacher in her sixties smiling toward a small webcam perched on a stack of books in a bright reading room with a bamboo chair, waist-up shot, sunny morning, turquoise and orange tones

Muốn livestream trên máy tính không cần cài phần mềm, bạn mở một phòng phát chạy ngay trong trình duyệt, cho trang dùng camera và micro, rồi dán địa chỉ máy chủ cùng khoá luồng của nền tảng vào ô đích phát. Với phòng phát của VietnamStream, thứ tự là: cấp quyền, chọn bố cục, thêm đích, phát thử, lên sóng.

Lần đầu làm chậm rãi mất khoảng mười lăm phút, phần lớn là thời gian đi lấy khoá bên nền tảng. Từ buổi thứ hai, mọi thứ đã lưu sẵn nên chỉ còn kiểm hình tiếng rồi bấm phát.

Phòng phát trên trình duyệt làm thay phần mềm những việc gì

Một phần mềm phát luồng cài trên máy làm ba việc: lấy hình tiếng từ camera và micro, ghép chúng thành một khung hình có bố cục, rồi mã hoá và đẩy lên nền tảng qua RTMP (giao thức đẩy luồng). Phòng phát trên trình duyệt chia ba việc đó ra hai nơi. Trình duyệt của bạn lo phần lấy hình tiếng và gửi đi. Máy chủ của dịch vụ lo phần ghép khung, mã hoá đúng chuẩn và đẩy tới từng nền tảng.

Cách chia này có hai hệ quả bạn sẽ thấy ngay. Thứ nhất, máy tính văn phòng đời cũ vẫn phát được, vì việc nặng nhất là mã hoá hình không còn nằm trên máy bạn. Thứ hai, bạn không phải tự đặt bitrate (lượng dữ liệu gửi đi mỗi giây), khung hình khoá (keyframe) hay kiểu mã hoá: phòng phát đã đặt sẵn theo mức các nền tảng chấp nhận.

Trong phòng phát của VietnamStream có sẵn những thứ một buổi nói chuyện trước ống kính cần: camera, chia sẻ màn hình, bốn bố cục (một người, chia đôi, lưới, ảnh trong ảnh), logo, băng chữ, nền, và đường dẫn mời khách lên sóng mà khách không cần tài khoản. Thứ không có là kho hiệu ứng, chuyển cảnh và hàng chục nguồn chồng lớp như phần mềm dựng hình chuyên dụng. Phần sau sẽ nói khi nào thiếu thứ đó là vấn đề.

Cần có gì trước khi mở trình duyệt

Danh sách này ngắn, nhưng thiếu một dòng là buổi đầu sẽ dừng giữa chừng để đi tìm:

  • Một trình duyệt bản mới trên máy tính. Cập nhật trình duyệt trước, vì việc lấy camera, micro và chia sẻ màn hình phụ thuộc vào bản trình duyệt hơn là vào đời máy.
  • Webcam và micro. Camera gắn sẵn của máy tính xách tay dùng được cho buổi thử. Tiếng thì nên có ít nhất một tai nghe có micro; micro gắn trong máy thu cả tiếng quạt và tiếng gõ phím.
  • Tai nghe. Không phải để nghe cho hay, mà để tiếng từ loa không lọt ngược vào micro. Đây là món rẻ nhất chặn được lỗi khó chịu nhất.
  • Đường mạng có tốc độ tải lên đủ dùng. Luồng 720p cần khoảng 3.000 đến 4.000 kbps, và quy tắc nghề là tốc độ tải lên đo được nên gấp đôi con số đó. Cắm dây mạng nếu cắm được.
  • Một tài khoản đã được phép phát trực tiếp bên nền tảng. Kênh YouTube mới cần xác minh và lần đầu có thể chờ tới khoảng 24 giờ mới phát được, nên bật quyền từ hôm trước.
  • Tài khoản VietnamStream. Gói Miễn phí đủ để đi hết quy trình dưới đây.

Thứ chưa cần: máy quay rời, thiết bị ghi hình (capture card), bộ xử lý âm thanh (sound card), đèn chuyên dụng. Hãy phát hai ba buổi bằng đồ đang có, ghi lại chỗ nào người xem phàn nàn, rồi mua đúng món đó.

Năm bước từ trang trống tới lúc lên sóng

Thứ tự dưới đây không phải tuỳ ý. Mỗi bước dùng kết quả của bước trước, đảo lại là phải làm hai lần:

  1. Cấp quyền camera và micro. Lần đầu vào phòng phát, trình duyệt hỏi có cho trang dùng camera và micro không. Chọn cho phép, rồi nhìn lại xem trang đang lấy đúng thiết bị chưa: máy có hai camera hoặc vừa cắm tai nghe thì rất hay bị chọn nhầm. Làm bước này trước vì chưa có hình tiếng thì chưa có gì để xếp bố cục.
  2. Chọn bố cục. Nói một mình thì chọn bố cục một người. Có trình chiếu thì bật chia sẻ màn hình và chọn ảnh trong ảnh để màn hình chiếm phần lớn khung, hình bạn nằm nhỏ ở góc. Thêm logo, băng chữ ghi tên bạn nếu đã chuẩn bị. Đừng sa đà trang trí ở buổi đầu.
  3. Thêm đích phát. Một đích gồm tên gợi nhớ, loại nền tảng, địa chỉ máy chủ và khoá luồng (stream key, đoạn mã bí mật cho nền tảng biết luồng này là của buổi phát nào). Hai thứ sau cùng lấy ở trang tạo buổi phát của nền tảng, mục kế tiếp chỉ rõ.
  4. Phát thử. Đặt buổi phát bên nền tảng ở chế độ không công khai, bấm phát, rồi mở buổi đó trên điện thoại có đeo tai nghe để xem như một người xem. Để chạy khoảng mười phút. Cách kiểm chi tiết nằm ở bài phát thử riêng tư trước khi lên sóng.
  5. Lên sóng thật. Dừng buổi thử, tạo buổi công khai với tiêu đề và ảnh bìa đã chuẩn bị, kiểm lại khoá nếu nền tảng cấp khoá mới, rồi bấm phát. Ba mươi giây đầu chỉ làm một việc: nhìn trạng thái đích phát và nhìn luồng trên điện thoại.

Người mới thường đảo bước 3 lên đầu vì nóng lòng dán khoá, rồi phát hiện camera chưa nhận khi luồng đã chạy ra công khai. Giữ nguyên thứ tự, và coi bước 4 là bắt buộc chứ không phải làm thêm cho kỹ.

Lấy địa chỉ máy chủ và khoá luồng của nền tảng đầu tiên

Nền tảng nào nhận luồng từ ngoài cũng có một màn hình tạo buổi phát, trong đó có lựa chọn phát bằng phần mềm (có nơi gọi là phát bằng khoá luồng hay bộ mã hoá). Chọn lối đó, bạn sẽ thấy hai dòng: địa chỉ máy chủ và khoá luồng. Chép cả hai sang ô tương ứng của đích phát. Tên nút từng nền tảng đổi khá thường xuyên, nên hãy tìm theo ý nghĩa thay vì theo chữ.

Nếu chưa biết bắt đầu ở đâu, YouTube là nơi dễ nhất cho buổi đầu: khoá mặc định của kênh dùng lại được nhiều buổi, và có chế độ không công khai để thử. Với Facebook, nhớ rằng nơi này chỉ nhận RTMPS (RTMP có mã hoá đường truyền), nên địa chỉ máy chủ phải bắt đầu bằng chữ rtmps; chép thiếu chữ s cuối là đích báo lỗi ngay. Mỗi buổi phát trên Facebook kéo dài tối đa 8 giờ.

TikTok và Shopee khác hẳn. TikTok không cấp khoá luồng cho mọi tài khoản; tài khoản có mục này thì mỗi phiên phải lấy khoá mới. Shopee Live cấp khoá sau khi bạn tạo phiên trên máy tính và khoá cũng gắn với phiên đó. Vì vậy hai nơi này không hợp làm nền tảng đầu tiên để tập. Hãy quen tay với một nơi có khoá ổn định trước.

Một thói quen đáng tập ngay: khoá luồng là mật khẩu. Không chụp màn hình có khoá gửi vào nhóm chung, không để lộ khi đang chia sẻ màn hình. Ai có khoá là phát được lên kênh của bạn.

Gói Miễn phí đủ cho những gì khi thử

Không cần trả tiền để biết cách làm này có hợp với bạn không. Giới hạn của gói Miễn phí như sau:

Hạng mụcGói Miễn phíÝ nghĩa khi thử
Đích phát cùng lúc1Phát lên một nền tảng mỗi lần, đúng với buổi đầu
Độ phân giải720pĐủ nét cho người nói trước ống kính; chữ trình chiếu phải phóng to
Thời lượng mỗi phiên2 giờThừa cho một buổi nói chuyện hay một phiên bán hàng ngắn
Tổng giờ mỗi tháng10 giờBuổi thử cũng là một phiên phát, nên đừng để chạy quên
Khách mời2Thử được buổi trò chuyện hai, ba người
Đóng dấu trên hìnhCóDấu VietnamStream hiện trên khung hình; các gói trả phí thì không

Với chừng đó, bạn đi được trọn quy trình: cấp quyền, bố cục, thêm đích, phát thử, lên sóng thật và xem lại bản ghi. Khi cần phát hai nơi cùng lúc, cần 1080p hoặc muốn bỏ dấu thì mới tới lúc xem bảng giá. Hai tính năng không có ở gói này là hẹn giờ và lặp 24/7.

Khi nào vẫn nên dùng phần mềm cài trên máy

Chọn công cụ theo loại nội dung, không theo cảm giác "chuyên nghiệp" của công cụ:

Phòng phát trên trình duyệt hợp với người nói trước ống kính. Buổi chia sẻ kiến thức, lớp học, phỏng vấn có khách ở xa, phiên bán hàng một hai máy quay, lễ nghi và hội thảo nhỏ. Điểm chung: nội dung là người và lời nói, cảnh ít thay đổi, người vận hành thường cũng là người đang nói.

Chơi game thì nên dùng phần mềm cài trên máy. Game cần lấy hình trực tiếp từ card đồ hoạ ở tốc độ khung hình cao và mã hoá bằng phần cứng. Chia sẻ màn hình qua trình duyệt làm được việc trình chiếu, nhưng với hình chuyển động nhanh thì dễ giật và mờ.

Nhiều cảnh phức tạp cũng vậy. Nếu kịch bản cần hàng chục cảnh dựng sẵn, chuyển cảnh có hiệu ứng, nhiều lớp đồ hoạ chồng nhau, nhạc nền trộn riêng từng kênh, thì OBS (phần mềm dựng hình và phát luồng miễn phí) hoặc phần mềm tương tự là công cụ đúng.

Hai cách không loại trừ nhau. VietnamStream nhận luồng từ phần mềm như OBS rồi nhân ra các đích. Bạn có thể bắt đầu bằng trình duyệt, tới khi cần cảnh phức tạp thì dựng hình trong phần mềm và vẫn dùng chung danh sách đích phát đã lưu.

Lỗi buổi đầu hay vấp và cách dò trong một phút

Gần như mọi sự cố của buổi đầu rơi vào năm dòng dưới đây. Dò theo thứ tự từ trên xuống:

Triệu chứngNguyên nhân thường gặpCách dò nhanh
Ô hình đen, không thấy mìnhChưa cấp quyền, hoặc ứng dụng họp khác đang giữ cameraNhìn biểu tượng camera trên thanh địa chỉ; thoát hẳn ứng dụng họp rồi tải lại trang
Có hình, không có tiếngTrang đang lấy micro khác với micro bạn đang nói vàoMở danh sách micro trong phòng phát, chọn lại, gõ nhẹ vào micro xem vạch có nhảy
Đích báo lỗi ngay khi bấm phátKhoá sai, khoá của phiên cũ, hoặc chép thiếu ký tựChép lại cả địa chỉ lẫn khoá từ trang nền tảng, không gõ tay
Người xem nghe tiếng vọngBạn đang mở chính buổi live của mình trên máy khác có bật loaTắt tiếng thiết bị đang xem hoặc cắm tai nghe cho nó
Hình giật từng đoạnTốc độ tải lên không đủ hoặc có người trong nhà đang tải nặngĐo lại tốc độ tải lên, chuyển sang dây mạng, tạm dừng việc sao lưu, tải tệp

Dòng đầu tiên chiếm phần lớn các ca "không vào được". Nếu trình duyệt đã lỡ bị bấm chặn quyền, cách gỡ từng trường hợp nằm ở bài trình duyệt không nhận camera, micro khi vào phòng phát.

Tự kiểm sau khi bấm phát và việc nên làm sau buổi đầu

Ngay sau khi bấm phát, đừng nói vội. Nhìn trạng thái đích: đang phát là luồng đã tới nền tảng. Cầm điện thoại đã đeo tai nghe, mở buổi phát, chờ hình hiện ra. Hình trên điện thoại sẽ trễ so với thực tế từ vài giây tới vài chục giây, đó là độ trễ bình thường của phát trực tiếp chứ không phải lỗi.

Kiểm ba thứ theo thứ tự: tiếng có rõ và không vọng, hình có đứng khung đúng như định xếp, chữ trên băng chữ có đọc được trên màn hình nhỏ. Tiếng đứng đầu vì người xem chịu được hình hơi mờ nhưng bỏ đi rất nhanh khi tiếng rè hoặc nhỏ.

Sau buổi đầu, mở bản ghi trong kho video xem lại mười phút bất kỳ ở giữa buổi. Ghi ra giấy ba điều muốn sửa, không hơn. Buổi sau chỉ sửa đúng ba điều đó. Khi quy trình một đích đã trơn, bước kế tiếp tự nhiên là phát cùng lúc nhiều nơi; cơ chế và cách đếm đích nằm ở bài livestream đa nền tảng cùng lúc từ một phòng phát.

Câu hỏi thường gặp

Livestream bằng trình duyệt có cần máy tính cấu hình mạnh không?

Không cần máy mạnh như khi dùng phần mềm dựng hình, vì phần ghép khung và mã hoá để đẩy lên nền tảng do máy chủ làm. Máy tính văn phòng chạy mượt một cuộc họp có hình thì thường đủ. Việc nên làm là đóng bớt thẻ và ứng dụng nặng trước khi phát để trình duyệt không bị tranh tài nguyên.

Không có webcam rời thì có phát được không?

Được. Camera gắn sẵn trên máy tính xách tay đủ cho buổi thử và các buổi nói chuyện đơn giản, miễn là bạn ngồi đối diện nguồn sáng. Thứ nên đầu tư trước webcam là tiếng: một tai nghe có micro hoặc micro cài áo cải thiện buổi phát rõ hơn nhiều so với đổi camera.

Trình duyệt nào dùng được phòng phát?

Các trình duyệt phổ biến bản mới trên máy tính đều lấy được camera, micro và chia sẻ màn hình. Điều quan trọng hơn tên trình duyệt là bản phải được cập nhật, vì bản cũ hay thiếu hoặc lỗi phần chia sẻ màn hình và tiếng. Nếu một trình duyệt trục trặc, thử ngay trình duyệt khác trước khi nghi máy hỏng.

Phát bằng trình duyệt thì hình có kém hơn dùng OBS không?

Với nội dung là người nói trước ống kính, khác biệt khó nhận ra vì luồng gửi lên nền tảng vẫn theo đúng chuẩn nền tảng yêu cầu. Khác biệt lộ ra ở hình chuyển động nhanh như game và ở các cảnh dựng nhiều lớp đồ hoạ. Hai loại đó nên dựng trong phần mềm cài trên máy.

Có phát được lên TikTok hay Shopee ngay buổi đầu không?

Chỉ khi tài khoản của bạn được nền tảng cấp khoá luồng. TikTok không cấp cho mọi tài khoản và mỗi phiên phải lấy khoá mới; Shopee cấp khoá theo từng phiên sau khi tạo phiên trên máy tính. Buổi đầu nên tập với nơi có khoá ổn định như YouTube rồi mới chuyển sang hai nơi này.

Đang phát mà lỡ đóng thẻ trình duyệt thì sao?

Hình tiếng từ máy bạn dừng ngay vì trình duyệt là nơi lấy camera và micro. Mở lại phòng phát càng nhanh càng tốt và kiểm trạng thái đích trước khi nói tiếp. Để tránh, hãy mở phòng phát trong một cửa sổ riêng, không lẫn với các thẻ bạn hay đóng mở khi làm việc.

cấp quyền camera microđích phátgói miễn phí vietnamstreamkhoá luồnglivestream bằng trình duyệtlivestream bằng webcamlivestream không cần phần mềmlivestream trên máy tínhphát thử trước khi livephòng phát trên trình duyệt

Thông tin về điều kiện, giới hạn của các nền tảng trong bài được ghi theo thời điểm cập nhật và có thể thay đổi.

Phát buổi đầu tiên ngay hôm nay

Gói miễn phí không cần thẻ, không giới hạn thời gian dùng thử. Mở tài khoản bằng email, thêm một nơi phát và lên sóng.