Bỏ qua menu
VietnamStream.comPhát một lần, lên mọi nền tảng
Bắt đầu phát trực tiếp

Buổi phát trực tiếp đầu tiên cần chuẩn bị những gì?

Ban biên tập VietnamStreamCập nhật 11 phút đọc

Overhead shot of a tidy desk where a Vietnamese woman arranges wired earphones, a coiled network cable, a paper notebook and a small tripod, bright daylight, cheerful yellow and mint colors

Để chuẩn bị buổi livestream đầu tiên, bạn cần ba thứ bắt buộc và một tờ kịch bản: đường mạng ổn định (cắm dây hoặc ngồi gần bộ phát), tai nghe, một lần phát thử, và khoá luồng của nền tảng lấy sẵn. Máy quay mới, đèn mới, nhiều cảnh dựng sẵn đều chưa cần.

Cách ít sót nhất là chia việc theo ba mốc: trước một ngày lo những thứ cần thời gian chờ, trước một giờ lo kỹ thuật tại chỗ, trước năm phút chỉ còn kiểm lại và hít thở.

Ba việc bắt buộc và những việc chưa cần ở buổi đầu

Người mới hay tiêu tiền và thời gian vào nhóm "chưa cần" rồi bỏ sót nhóm "bắt buộc". Tách hai nhóm ra trước:

Bắt buộc 1: đường mạng chắc. Cắm dây mạng thẳng vào bộ phát nếu được. Không cắm được thì ngồi cùng phòng với bộ phát, không cách tường. Hình vỡ, tiếng đứt của buổi đầu phần lớn đến từ sóng không dây yếu chứ không phải từ máy.

Bắt buộc 2: tai nghe. Loa ngoài làm tiếng lọt ngược vào micro. Tai nghe dây đi kèm điện thoại là đủ. Nếu có khách mời, dặn khách cũng đeo.

Bắt buộc 3: một lần phát thử ở chế độ không công khai. Không có lần thử, buổi đầu chính là lần thử, và người xem là người chịu.

Chưa cần: mua thêm máy. Máy quay rời, thiết bị ghi hình (capture card), bàn trộn tiếng chỉ có ích khi bạn đã biết mình thiếu gì. Sau ba buổi, người xem sẽ nói cho bạn biết.

Chưa cần: dựng nhiều cảnh. Một bố cục chính và một bố cục phụ là đủ. Mỗi cảnh thêm vào là thêm một thứ có thể bấm nhầm khi đang hồi hộp.

Chưa cần: phát nhiều nơi cùng lúc. Buổi đầu một nền tảng. Hai nơi nghĩa là hai dòng bình luận, hai nơi để kiểm, trong khi bạn chưa quen một.

Trước một ngày: những việc cần thời gian chờ

Mọi việc ở mốc này có chung một đặc điểm: nếu để tới giờ phát mới làm thì không kịp.

  • Bật quyền phát trực tiếp bên nền tảng. Kênh YouTube phải xác minh và lần đầu có thể chờ tới khoảng 24 giờ. Trang Facebook, tài khoản bán hàng cũng nên vào thử màn hình tạo buổi phát xem có bị yêu cầu thêm gì không.
  • Tạo sẵn buổi phát và lấy khoá luồng. Với nơi có khoá dùng lại được như YouTube, dán luôn vào đích phát và lưu.
  • Đo tốc độ tải lên vào đúng khung giờ sẽ phát. Mạng tám giờ tối khác mạng mười giờ sáng. Cách đo và quy đổi nằm ở bài tốc độ mạng bao nhiêu thì livestream ổn định.
  • Phát thử mười phút ở đúng chỗ sẽ ngồi. Đúng ghế, đúng đèn, đúng tai nghe. Xem lại trên điện thoại.
  • Viết kịch bản một trang. Câu mở đầu viết nguyên văn, ba đến năm ý chính, câu kết viết nguyên văn. Phần giữa chỉ gạch ý.
  • Báo lịch cho người xem. Một bài đăng ghi rõ ngày, giờ, nơi phát. Buổi đầu không ai tình cờ ghé qua; họ đến vì được báo.
  • Chọn một người trực. Người nhà, đồng nghiệp, ai cũng được, miễn là họ sẽ mở buổi phát trên điện thoại và nhắn cho bạn khi có gì lạ.

Nếu chỉ có sức làm hai việc trong danh sách, hãy chọn bật quyền phát và phát thử. Một việc không thể làm gấp, việc kia bắt gần hết lỗi còn lại.

Chuẩn bị khoá luồng: nơi lấy trước được, nơi phải lấy sát giờ

Khoá luồng (stream key) là đoạn mã nền tảng cấp để nhận luồng của bạn, đi kèm một địa chỉ máy chủ. Có hai kiểu khoá, và nhầm kiểu là lý do phổ biến khiến đích phát báo lỗi ngay phút đầu.

Kiểu thứ nhất là khoá ổn định. Khoá mặc định của kênh YouTube dùng lại được qua nhiều buổi; Facebook có cả khoá dùng một lần lẫn khoá cố định. Với kiểu này, bạn dán vào đích phát từ hôm trước, phát thử bằng chính khoá đó, hôm sau không phải đụng lại.

Kiểu thứ hai là khoá theo phiên. TikTok không cấp khoá luồng cho mọi tài khoản, và tài khoản được cấp thì mỗi phiên phải lấy khoá mới. Shopee Live cấp khoá sau khi bạn tạo phiên trên máy tính, khoá gắn với đúng phiên ấy. Khoá của buổi thử hôm qua không dùng được hôm nay. Với hai nơi này, việc lấy khoá nằm ở mốc "trước một giờ", sát giờ phát: tạo phiên, chép địa chỉ và khoá mới, dán vào đích, rồi mới kiểm hình tiếng.

Dù kiểu nào, luôn chép bằng nút sao chép hoặc bôi đen cả dòng, không gõ tay. Sau khi dán, nhìn ký tự đầu và ký tự cuối xem có khớp với trang nền tảng không: thừa một dấu cách ở cuối cũng đủ làm khoá sai.

Trước một giờ: dựng chỗ ngồi và kiểm kỹ thuật

Một giờ là vừa đủ để sửa một lỗi phát sinh mà không hoảng. Làm theo thứ tự này:

  1. Khởi động lại máy tính. Việc tốn hai phút này dọn sạch các ứng dụng đang giữ camera, micro và bộ nhớ.
  2. Cắm sạc, cắm dây mạng, cắm tai nghe. Ba sợi dây, cắm trước khi mở bất cứ thứ gì, để trình duyệt nhận đúng thiết bị ngay từ đầu.
  3. Tắt thứ sẽ chen ngang. Bật chế độ không làm phiền trên máy tính và điện thoại, thoát ứng dụng họp, tạm dừng đồng bộ và sao lưu đám mây vì chúng ăn chính đường tải lên bạn cần.
  4. Dặn người trong nhà. Trong giờ phát đừng tải tệp lớn, đừng xem video độ nét cao trên nhiều máy. Nghe thừa, nhưng đây là nguyên nhân giật hình khó dò nhất vì nó không nằm trên máy bạn.
  5. Mở phòng phát, chọn đúng camera và micro, xếp bố cục. Gõ băng chữ ghi tên bạn và chủ đề.
  6. Lấy khoá mới nếu nền tảng cấp theo phiên, kiểm đích phát.
  7. Thu thử ba mươi giây và nghe lại. Nói một câu dài bằng đúng giọng sẽ dùng, không thử bằng "a lô".
  8. Chuẩn bị bàn. Nước lọc, kịch bản in hoặc viết tay đặt sát dưới ống kính, điện thoại đã sạc để theo dõi luồng.

Nếu bước nào hỏng mà mười lăm phút chưa sửa được, hãy lùi về phương án đơn giản hơn thay vì cố: bỏ chia sẻ màn hình, bỏ khách mời, giữ lại một người một camera. Buổi đầu đúng giờ và nghe rõ đáng giá hơn buổi đầu đủ tiết mục.

Trước năm phút: danh sách kiểm cuối cùng

Năm phút cuối không phải lúc sửa gì nữa. Chỉ đọc lướt danh sách này, mỗi dòng trả lời có hoặc không:

  • Tai nghe đang đeo, loa ngoài đã tắt?
  • Phòng phát đang lấy đúng camera, đúng micro?
  • Đích phát đang bật là đích của buổi hôm nay, không phải đích thử?
  • Buổi phát bên nền tảng đã có tiêu đề, ảnh bìa, đúng quyền xem công khai?
  • Điện thoại theo dõi đã mở sẵn trang của buổi phát, đã tắt tiếng hoặc cắm tai nghe?
  • Người trực đã sẵn sàng và biết nhắn cho bạn qua đâu?
  • Câu mở đầu đang nằm trước mắt?

Rồi bấm phát sớm hơn giờ hẹn khoảng một phút. Trong phút đó bạn không nói gì quan trọng, chỉ chờ người trực nhắn một chữ "rõ". Nếu ba mươi giây chưa thấy tin, nhìn điện thoại theo dõi. Thấy hình, nghe tiếng rồi mới vào câu mở đầu.

Câu mở đầu mẫu

"Chào bạn, mình là Lan. Trong bốn mươi phút tới mình sẽ chỉ ba cách bảo quản hoa tươi ở nhà. Bạn nghe rõ tiếng thì gõ giúp mình một chữ nhé." Câu này làm ba việc: báo bạn là ai, buổi phát kéo dài bao lâu và nói về gì, và nhờ người xem xác nhận tiếng. Đừng mở bằng "chờ thêm mọi người vào đã"; người đang có mặt mới là người cần được tôn trọng trước.

Kịch bản dự phòng khi rớt mạng giữa buổi

Rớt mạng không báo trước, nên phải phân việc khi còn bình tĩnh. Người trực là mắt xích chính:

Thời điểmBạn làm gìNgười trực làm gì
Ngay khi hình đứng hoặc đích báo mất kết nốiNgừng nói, nhìn trạng thái đích và biểu tượng mạng. Không bấm lung tungGõ bình luận đã soạn sẵn: "Đường truyền đang trục trặc, buổi phát quay lại trong ít phút, bạn giữ trang giúp nhé"
Trong hai phút đầuNếu mạng nhà mất hẳn: bật phát sóng di động từ điện thoại, nối máy tính vào, tải lại phòng phátTrả lời người hỏi, không đoán nguyên nhân
Khi luồng đã chạy lạiNói một câu xin lỗi ngắn, nhắc lại ý đang nói dở, đi tiếp. Không kể lể về sự cốNhắn riêng cho bạn: "đã thấy hình, tiếng rõ"
Nếu quá mười phút chưa quay lại đượcQuyết định dừng. Hẹn giờ phát lại cụ thểĐăng lời hẹn lên bình luận và lên trang: ngày, giờ phát bù

Soạn sẵn hai câu bình luận trên điện thoại người trực từ hôm trước: một câu báo trục trặc, một câu hẹn phát bù. Lúc có chuyện, không ai nghĩ ra câu chữ tử tế trong mười giây.

Về phía công cụ: khi một đích rớt, VietnamStream tự thử nối lại đích đó trong giới hạn số lần cho phép. Nhưng nếu chính đường mạng nhà bạn mất thì không có gì để gửi đi, lúc đó chỉ sóng di động dự phòng mới cứu được. Hãy thử nối máy tính vào điểm phát của điện thoại một lần từ hôm trước để biết nó chạy.

Sau buổi đầu: mười lăm phút đáng giá nhất

Bấm dừng xong, đừng gập máy ngay. Kiểm bên nền tảng xem buổi phát đã kết thúc hẳn chưa; có nơi vẫn treo trạng thái chờ luồng một lúc. Với TikTok và Shopee, khoá của phiên vừa rồi coi như hết dùng.

Mở bản ghi xem ba đoạn: phút đầu tiên, một đoạn giữa buổi, phút cuối. Phút đầu cho biết người mới vào thấy gì. Đoạn giữa cho biết tiếng và hình khi bạn đã quên mình đang bị quay. Phút cuối cho biết bạn kết thúc có gọn không.

Hỏi người trực ba câu: lúc nào khó nghe nhất, lúc nào hình xấu nhất, lúc nào muốn thoát ra. Ghi câu trả lời vào cuối tờ kịch bản. Tờ giấy đó chính là danh sách chuẩn bị cho buổi thứ hai, sát với bạn hơn mọi danh sách có sẵn. Quy trình phát thử để bắt lỗi từ trước được trình bày riêng ở bài phát thử riêng tư trước khi lên sóng.

Nếu buổi đầu chạy bằng phòng phát trên trình duyệt, bản ghi nằm sẵn trong kho video của tài khoản; ở gói Miễn phí bản ghi được giữ 7 ngày, nên cần giữ lâu thì tải về trong tuần đó.

Câu hỏi thường gặp

Buổi livestream đầu tiên nên dài bao lâu?

Khoảng ba mươi đến bốn mươi lăm phút là vừa cho người mới. Đủ dài để người xem kịp vào và bạn kịp hết hồi hộp, đủ ngắn để giữ được giọng và không cạn ý. Hãy viết kịch bản cho ba mươi phút và để mười phút cuối cho câu hỏi; hết câu hỏi thì kết thúc, không kéo cho đủ giờ.

Có cần mua micro riêng cho buổi đầu không?

Chưa bắt buộc. Tai nghe có micro đi kèm điện thoại cho tiếng rõ hơn hẳn micro gắn trong máy tính vì nó nằm gần miệng. Nếu sau vài buổi người xem vẫn phàn nàn về tiếng thì micro cài áo hoặc micro để bàn cắm cổng USB là món đầu tiên nên mua, trước cả camera.

Nên phát thử trước bao lâu so với buổi thật?

Tốt nhất là hôm trước, vào đúng khung giờ sẽ phát và ở đúng chỗ ngồi. Phát thử hôm trước cho bạn một ngày để sửa lỗi lớn như mạng yếu hay quyền phát chưa bật. Trước giờ phát một tiếng vẫn nên thu thử ba mươi giây để chắc thiết bị không bị đổi.

Rớt mạng giữa buổi thì người xem có bị văng ra không?

Người xem thường thấy hình đứng lại hoặc vòng xoay chờ. Nếu luồng quay lại trong thời gian ngắn, nhiều nền tảng nối tiếp vào đúng buổi phát đó; ngắt lâu thì buổi phát có thể bị đóng và bạn phải tạo buổi mới. Thời gian chờ cụ thể tuỳ nền tảng, nên luôn có người trực báo cho người xem biết chuyện gì đang xảy ra.

Lấy khoá luồng TikTok từ hôm trước có dùng được không?

Không nên trông vào điều đó. TikTok chỉ cấp khoá luồng cho một số tài khoản, và khi có thì mỗi phiên phải lấy khoá mới. Shopee Live cũng cấp khoá gắn với từng phiên. Với hai nơi này, hãy tạo phiên và chép khoá ngay trước giờ phát, sau khi đã kiểm xong hình tiếng.

Một mình có tự lo được buổi phát đầu tiên không?

Được, nếu bạn giữ buổi phát thật đơn giản: một camera, một bố cục, một nền tảng. Thay cho người trực, đặt một điện thoại đã cắm tai nghe ngay cạnh để liếc nhìn luồng mỗi vài phút. Điều khó làm một mình là báo cho người xem khi rớt mạng, nên hãy nhờ ít nhất một người quen xem hộ ở buổi đầu.

buổi livestream đầu tiênchuẩn bị livestreamdanh sách kiểm trước khi livekhoá luồngkịch bản livestreamlivestream cho người mớimạng dây khi livestreamphát thử trước khi liverớt mạng khi livestreamtai nghe khi livestream

Thông tin về điều kiện, giới hạn của các nền tảng trong bài được ghi theo thời điểm cập nhật và có thể thay đổi.

Phát buổi đầu tiên ngay hôm nay

Gói miễn phí không cần thẻ, không giới hạn thời gian dùng thử. Mở tài khoản bằng email, thêm một nơi phát và lên sóng.