Quản lý dung lượng kho video: xoá gì, giữ gì, khi nào cần thêm chỗ?

Dung lượng lưu video livestream bằng bitrate nhân với thời lượng: ở bitrate 4.000 kbps, mỗi giờ ghi chiếm khoảng 1,8 GB, nên kho 2, 20, 60 và 200 GB của bốn gói chứa xấp xỉ 1, 11, 33 và 111 giờ.
Khi kho gần đầy, xoá theo thứ tự: bản ghi thử, bản trùng, rồi tới những buổi đã tải về lưu ở nơi khác. Bản ghi cũng tự bị dọn khi quá thời gian giữ của gói, nên thứ cần giữ lâu phải được lưu riêng trước hạn; chỉ thêm chỗ khi đã dọn hết ba nhóm trên mà vẫn thiếu.
Phép tính: bitrate nhân thời lượng
Bitrate là lượng dữ liệu gửi đi mỗi giây, đo bằng kbps, tức nghìn bit mỗi giây. Kích thước tệp không phụ thuộc trực tiếp vào độ phân giải hay độ dài tên; nó là tổng số bit của cả buổi. Phép tính làm tay được: lấy bitrate chia 8 để đổi từ bit sang byte, nhân với số giây.
Với 4.000 kbps: 4.000 chia 8 là 500 nghìn byte mỗi giây. Một giờ có 3.600 giây, nên một giờ là 1.800 triệu byte, tức khoảng 1,8 GB. Phần tiếng 128 kbps cộng thêm chừng 0,06 GB mỗi giờ, đủ nhỏ để bỏ qua khi ước lượng. Muốn nhẩm nhanh, nhớ quy tắc: cứ 1.000 kbps là khoảng 0,45 GB mỗi giờ.
Từ đây suy ra hai điều thực dụng. Một: một buổi 720p và một buổi 1080p phát cùng bitrate sẽ cho hai tệp gần bằng nhau; thứ làm tệp nặng là bitrate, không phải con số độ phân giải. Hai: bản ghi của buổi phát mang đúng bitrate bạn đã phát, nên quyết định về bitrate lúc lên sóng cũng là quyết định về dung lượng kho.
Bảng ước lượng: mỗi giờ bao nhiêu GB, mỗi gói chứa bao nhiêu giờ
Các con số dưới đây làm tròn, chỉ tính phần hình, dùng để lập kế hoạch chứ không để đối chiếu từng tệp:
| Bitrate hình | Mỗi giờ khoảng | Kho 2 GB | Kho 20 GB | Kho 60 GB | Kho 200 GB |
|---|---|---|---|---|---|
| 2.500 kbps | 1,1 GB | gần 2 giờ | 18 giờ | 53 giờ | 178 giờ |
| 3.000 kbps | 1,35 GB | 1,5 giờ | 15 giờ | 44 giờ | 148 giờ |
| 4.000 kbps | 1,8 GB | hơn 1 giờ | 11 giờ | 33 giờ | 111 giờ |
| 6.000 kbps | 2,7 GB | chưa tới 1 giờ | 7 giờ | 22 giờ | 74 giờ |
Bốn cột kho ứng với bốn gói: Miễn phí 2 GB, Cơ bản 20 GB, Chuyên nghiệp 60 GB, Doanh nghiệp 200 GB. Dung lượng này dùng chung cho cả video bạn tải lên để phát lại lẫn bản ghi của các buổi trực tiếp. Một cửa hàng tải lên mười video giới thiệu sản phẩm, mỗi video nửa giờ ở 4.000 kbps, đã dùng 9 GB trước khi ghi buổi nào.
Đọc bảng theo nhu cầu thật. Ví dụ giả định: một giáo xứ phát thánh lễ Chủ nhật dài một tiếng rưỡi ở 3.000 kbps, mỗi buổi khoảng 2 GB, mỗi tháng bốn buổi là 8 GB. Gói Cơ bản giữ bản ghi 30 ngày, nên kho luôn chứa chừng bốn năm buổi, khoảng 10 GB, còn dư một nửa. Cũng giáo xứ đó ở gói Miễn phí thì một buổi đã chạm trần 2 GB.
Thứ tự dọn kho khi sắp đầy
Màn kho video cho biết đã dùng bao nhiêu trên tổng dung lượng của gói. Khi con số đó qua khoảng ba phần tư, dọn theo đúng thứ tự sau. Thứ tự này đi từ thứ chắc chắn không ai cần tới thứ phải cân nhắc:
- Bản ghi thử. Mọi buổi phát thử có bật ghi đều để lại một tệp. Chúng thường ngắn nhưng nhiều, và không ai xem lại. Lọc kho theo bản ghi, sắp theo thời lượng, những tệp vài phút gần như đều là bản thử.
- Bản trùng. Bấm phát rồi dừng rồi phát lại sinh ra hai ba bản ghi cho cùng một buổi. Tải cùng một video lên hai lần vì tưởng lần đầu lỗi. Mở xem mười giây đầu để chắc rồi xoá bản thừa.
- Video lỗi. Tệp tải lên xử lý không thành công vẫn có thể chiếm chỗ. Kho đánh dấu trạng thái lỗi; xoá và tải lại tệp khác nếu còn cần.
- Buổi đã tải về lưu ở nơi khác. Bản đã nằm an toàn trên ổ cứng hoặc nơi lưu trữ riêng, và không còn ai cần xem lại qua đường dẫn, thì bản trong kho đã hết nhiệm vụ. Trước khi xoá, mở thử bản lưu riêng một lần.
- Video tải lên không còn nằm trong lịch phát nào. Video khuyến mãi của mùa trước, bản dựng cũ đã có bản thay.
- Cuối cùng mới tới các buổi còn người xem. Nếu phải đụng tới nhóm này, đó là dấu hiệu cần thêm chỗ chứ không phải cần dọn thêm.
Có hai thứ kho không cho xoá hoặc xoá sẽ gây hậu quả. Video đang nằm trong một phiên đang phát hoặc đã hẹn giờ thì phải dừng hoặc bỏ hẹn phiên đó trước. Và xoá một video thì đường dẫn xem cùng mã nhúng của video đó ngừng hoạt động ngay, nên soát lại các trang web đang nhúng nó trước khi bấm. Việc xoá không khôi phục được.
Bản ghi tự bị dọn khi quá thời gian giữ của gói
Ngoài trần dung lượng, kho còn một chiếc đồng hồ thứ hai: thời gian giữ bản ghi. Gói Miễn phí giữ 7 ngày, Cơ bản 30 ngày, Chuyên nghiệp 90 ngày, Doanh nghiệp 365 ngày. Quá số ngày đó, bản ghi bị dọn tự động để giải phóng chỗ. Đây là lý do nhiều kho không bao giờ đầy dù phát đều: bản cũ tự ra đi trước khi bản mới chiếm hết chỗ.
Mặt trái là thứ bạn muốn giữ cũng ra đi theo, không hỏi lại. Vì vậy với mỗi buổi phát, câu hỏi cần trả lời trong tuần đầu là: buổi này có cần sống lâu hơn hạn giữ của gói không? Nếu có, lưu riêng một bản trước hạn, và đặt lời nhắc trên lịch trước hạn vài ngày để kiểm bản lưu. Nếu không, cứ để nó tự hết hạn; bạn không phải làm gì.
Cũng lưu ý lúc gói trả phí hết hạn mà chưa gia hạn: tài khoản trở về gói Miễn phí, và kho được dọn theo giới hạn của gói đó. Nếu biết sẽ tạm ngưng dùng một thời gian, tải những thứ cần giữ về trước ngày gói hết hạn. Cách có bản lưu riêng và phân loại buổi nào đáng giữ được nói ở bài lưu bản ghi livestream lâu dài.
Giảm dung lượng ngay từ nguồn
Dọn là chữa. Phòng thì rẻ hơn: kho đầy chậm đi nhiều nếu mỗi tệp sinh ra đã nhỏ hơn.
Đặt bitrate vừa đủ, không đặt theo mức cao nhất nền tảng cho phép. Người nói ngồi yên trước phông nền, 720p ở 2.500 tới 3.000 kbps đã rõ. So với 6.000 kbps, kho chứa được số giờ gấp đôi. Cảnh chuyển động nhiều như thể thao, sân khấu mới cần bitrate cao.
Nén lại video trước khi tải lên. Tệp xuất thẳng từ phần mềm dựng hoặc từ điện thoại thường có bitrate cao gấp nhiều lần mức cần để phát. Xuất lại ở H.264 với bitrate ngang mức sẽ phát, tệp nhỏ đi rõ rệt mà hình khi phát không khác.
Không bật ghi cho buổi không cần xem lại. Phiên bán hàng chớp nhoáng hằng ngày, buổi thử thiết bị: tắt ghi ngay từ lúc tạo buổi phát. Nhớ bật lại ở buổi sau nếu buổi đó cần.
Cắt gọn rồi mới lưu lâu. Bản ghi ba tiếng có nửa tiếng chờ đầu buổi. Tải về, cắt lấy phần chính, lưu bản gọn ở nơi lưu trữ riêng; bản đầy đủ trong kho để tự hết hạn.
Điều không nên làm để tiết kiệm chỗ: hạ bitrate xuống mức làm hình vỡ. Dung lượng mua thêm được, còn một buổi lễ ghi mờ thì không quay lại được.
Khi nào cần thêm chỗ, khi nào chỉ cần dọn
Câu trả lời nằm ở một phép trừ. Lấy số GB bạn sinh ra trong một chu kỳ giữ của gói, so với dung lượng kho. Ví dụ giả định: gói Cơ bản, mỗi tuần ba buổi dạy hai tiếng ở 3.000 kbps, tức khoảng 8 GB mỗi tuần. Trong 30 ngày giữ, bản ghi cộng dồn tới khoảng 35 GB, vượt kho 20 GB. Dọn chăm cũng không đủ, vì thứ chiếm chỗ đều là buổi học viên còn cần. Trường hợp này phải thêm chỗ, hoặc hạ bitrate, hoặc tải về sớm rồi xoá các buổi đã qua hai tuần.
Ngược lại, nếu phép tính cho thấy lượng sinh ra chỉ bằng nửa kho mà kho vẫn đầy, thủ phạm là rác: bản thử, bản trùng, video tải lên từ nhiều tháng trước. Dọn theo thứ tự ở trên là xong, chưa cần nghĩ tới nâng gói.
Khi đã chắc là thiếu thật, nâng gói là cách thêm chỗ, và mỗi bậc gói cũng kéo dài thời gian giữ bản ghi. Hãy nhìn cả hai con số ở bảng giá: có khi thứ bạn cần không phải thêm GB mà là giữ được 90 ngày thay vì 30. Còn nếu vấn đề của bạn là tệp lớn tải lên hay bị đứt chứ không phải thiếu chỗ, xem bài tải video dung lượng lớn lên bị đứt giữa chừng.
Lịch dọn gọn cho người bận
Không cần phần mềm quản lý. Ba mốc cố định là đủ giữ kho luôn dưới ba phần tư:
- Sau mỗi buổi phát: xoá bản thử và bản trùng của chính buổi đó; đổi tên bản ghi chính. Hai phút.
- Mỗi tháng một lần: mở kho, nhìn con số đã dùng; lọc video tải lên, bỏ những tệp không còn trong lịch phát nào.
- Trước mỗi sự kiện lớn: ước lượng dung lượng buổi sắp ghi bằng bảng ở trên, và chắc rằng kho trống ít nhất gấp rưỡi con số đó. Đừng thử xem chuyện gì xảy ra khi kho đầy giữa buổi quan trọng.
- Trước hạn giữ của các buổi đã đánh dấu: lưu riêng, mở thử bản lưu.
- Trước khi gói hết hạn hoặc trước khi hạ gói: tải về những gì vượt quá giới hạn của gói mới.
Với nhóm nhiều người cùng dùng một tài khoản, ghi tên một người chịu trách nhiệm cho mốc hằng tháng. Kho chung mà không có người phụ trách thì ai cũng thêm vào và không ai lấy ra.
Câu hỏi thường gặp
Một giờ livestream chiếm bao nhiêu dung lượng lưu trữ?
Tuỳ bitrate. Ở 4.000 kbps, một giờ khoảng 1,8 GB; ở 3.000 kbps khoảng 1,35 GB; ở 6.000 kbps khoảng 2,7 GB. Cách nhẩm: cứ 1.000 kbps là chừng 0,45 GB mỗi giờ. Phần tiếng 128 kbps chỉ thêm khoảng 0,06 GB mỗi giờ nên thường bỏ qua khi ước lượng.
Video 1080p có nặng hơn video 720p khi lưu không?
Chỉ khi bitrate cao hơn. Kích thước tệp là bitrate nhân thời lượng, nên hai video cùng bitrate, cùng độ dài thì gần bằng nhau dù khác độ phân giải. Thực tế 1080p thường được phát ở bitrate cao hơn để giữ nét, vì vậy tệp mới nặng hơn.
Video tải lên và bản ghi có tính chung một dung lượng không?
Có. Kho video chứa cả video bạn tải lên để phát lại lẫn bản ghi của các buổi trực tiếp, và cả hai cùng tính vào dung lượng lưu trữ của gói: 2 GB ở gói Miễn phí, 20 GB ở gói Cơ bản, 60 GB ở gói Chuyên nghiệp, 200 GB ở gói Doanh nghiệp.
Kho video đầy thì nên xoá gì trước?
Theo thứ tự: bản ghi của các buổi phát thử, bản trùng do phát lại hoặc tải lên hai lần, video xử lý lỗi, rồi tới những buổi đã tải về và lưu an toàn ở nơi khác. Chỉ khi dọn hết các nhóm này mà vẫn thiếu mới nên tính tới chuyện thêm dung lượng.
Bản ghi có tự bị xoá không hay phải tự dọn?
Bản ghi tự bị dọn khi quá thời gian giữ của gói: 7, 30, 90 hoặc 365 ngày. Việc này tự động và không khôi phục được. Vì vậy buổi nào cần giữ lâu hơn thì phải lưu một bản riêng trước hạn, hoặc nâng lên gói có thời gian giữ dài hơn trước khi tới hạn.
Xoá video trong kho có ảnh hưởng tới trang web đã nhúng không?
Có. Khi một video bị xoá, đường dẫn xem và mã nhúng của video đó ngừng hoạt động ngay, và tệp không khôi phục được. Trước khi xoá, soát các trang đang nhúng hoặc dẫn tới video ấy. Video đang nằm trong một phiên đang phát hoặc đã hẹn giờ thì phải dừng phiên trước mới xoá được.
Thông tin về điều kiện, giới hạn của các nền tảng trong bài được ghi theo thời điểm cập nhật và có thể thay đổi.


