Danh sách kiểm tra kỹ thuật trước phiên sale lớn: 30 phút cuối làm gì?
Việc kiểm tra trước khi livestream bán hàng phiên sale lớn nên đi theo bốn mốc trong 30 phút cuối: phút 30 kiểm mạng, điện và sạc; phút 20 kiểm hình, tiếng và đèn; phút 10 dán khoá từng đích và đặt băng chữ của sản phẩm đầu; phút 5 phát thử và xem ở phía người xem.
Đi kèm là ba phương án dự phòng đã sẵn sàng: mạng thứ hai, thiết bị thứ hai và một người chuyên báo sự cố. Trong ngày sale, không đổi cấu hình và không cập nhật phần mềm.
Bản in dán cạnh bàn live
Chép bảng này ra giấy, thêm tên người phụ trách vào cột cuối. Mỗi dòng xong thì đánh dấu bằng bút; không đánh dấu trong đầu.
| Mốc | Kiểm gì | Đạt khi | Người làm |
|---|---|---|---|
| Còn 30 phút | Mạng chính, mạng dự phòng, nguồn điện, pin và sạc | Tốc độ tải lên đo được ít nhất gấp đôi bitrate; mọi máy đang cắm sạc | … |
| Còn 20 phút | Khung hình, nét, tiếng micro, đèn | Nghe lại bằng tai nghe thấy rõ, không rè; mặt và sản phẩm đủ sáng | … |
| Còn 10 phút | Tạo phiên, dán khoá từng đích; băng chữ sản phẩm đầu; bảng mã | Mỗi đích đã có khoá của đúng phiên hôm nay; băng chữ đã dò giá | … |
| Còn 5 phút | Cho luồng lên, xem ở phía người xem trên thiết bị khác | Mọi đích báo đang phát; thấy hình, nghe tiếng ở từng nơi | … |
| Đúng giờ | Xác nhận lên sóng bên nền tảng nếu cần; người báo sự cố vào vị trí | Người dẫn nhận được hiệu "đã lên" | … |
Bảng chỉ có năm dòng là có chủ ý. Danh sách dài ba mươi mục không ai làm hết khi còn năm phút; danh sách năm mốc thì làm được, và chi tiết của từng mốc nằm ở các phần dưới để đọc trước ngày sale, không phải đọc lúc đang cuống.
Ngày sale: không đổi cấu hình, không cập nhật phần mềm
Phần lớn sự cố của phiên lớn không tới từ thứ bị hỏng mà tới từ thứ vừa được thay. Chiếc micro mới mua cho dịp này chưa ai biết để mức thu bao nhiêu. Trình duyệt vừa tự cập nhật hỏi lại quyền dùng camera đúng lúc bấm phát. Bố cục mới dựng sáng nay che mất chỗ đặt băng chữ. Mỗi thay đổi nhỏ đều vô hại vào ngày thường, vì ngày thường có thời gian sửa.
Nguyên tắc vì thế rất cứng: cấu hình của phiên sale được chốt ở buổi tổng duyệt, chậm nhất là hôm trước, và từ đó tới khi phiên kết thúc không ai đổi gì. Cụ thể: không cập nhật hệ điều hành, trình duyệt, phần mềm dựng hình; hoãn mọi thông báo cập nhật sang hôm sau. Không đổi micro, máy quay, dây nối. Không đổi độ phân giải hay bitrate; Facebook còn yêu cầu thông số giữ nguyên suốt buổi phát. Không thử bố cục, phông nền, kiểu băng chữ mới.
Buổi tổng duyệt hôm trước nên diễn ra vào đúng giờ sẽ phát, với đúng thiết bị, đúng chỗ ngồi, kéo dài ít nhất mười phút và gửi tới đủ các đích ở chế độ không công khai. Đúng giờ là quan trọng: đường mạng lúc tám giờ tối khác hẳn lúc hai giờ chiều. Cách dựng một buổi thử có ở bài phát thử riêng tư trước khi lên sóng. Trong buổi đó cũng kiểm luôn hai con số của gói: phiên dự định dài mấy tiếng so với trần giờ mỗi phiên, và số giờ còn lại trong tháng. Gói Cơ bản cho mỗi phiên 4 giờ; phiên sale định kéo năm tiếng phải được chia hai hoặc nâng gói từ trước.
Còn 30 phút: mạng, điện, sạc
Làm nhóm này sớm nhất vì đây là thứ sửa lâu nhất. Mất mạng lúc còn ba mươi phút thì còn kịp đổi; mất lúc còn ba phút thì không.
- Đo tốc độ tải lên của mạng chính, ngay lúc này. Nhìn con số tải lên, không nhìn tải về. Quy tắc: bitrate (lượng dữ liệu gửi đi mỗi giây) đang đặt không được quá khoảng một nửa tốc độ tải lên đo được. Đo hai lần cách nhau một phút; hai con số lệch nhau nhiều là đường truyền đang không ổn.
- Dọn đường mạng. Nhờ người trong nhà tạm dừng tải tệp lớn, sao lưu ảnh, xem phim nét cao. Máy phát nối dây mạng nếu có thể; wifi thì ngồi gần bộ phát.
- Bật mạng dự phòng và nối thử. Điện thoại thứ hai bật phát mạng di động, máy phát nối thử vào đó một lần rồi quay về mạng chính. Mạng dự phòng chưa từng nối thử thì chưa phải dự phòng.
- Cắm sạc mọi thứ có pin. Máy phát, điện thoại quay phụ, điện thoại trực bình luận, micro không dây, đèn chạy pin. Kiểm bằng mắt là biểu tượng sạc đang hiện.
- Kiểm ổ điện. Mọi phích cắm chặt; ổ cắm kéo dài không nằm ở chỗ chân người dẫn sẽ đi qua. Dán dây xuống sàn bằng băng dính.
- Tắt thứ sẽ làm phiền. Bật không làm phiền trên mọi điện thoại trong phòng; đóng các ứng dụng nhắn tin trên máy phát.
Nếu con số tải lên thấp hơn hẳn buổi tổng duyệt, đừng hy vọng nó tự khá lên. Chuyển sang mạng dự phòng ngay từ đầu phiên, hoặc hạ một bậc chất lượng hình trước khi lên sóng. Hạ trước khi phát là điều chỉnh; hạ giữa phiên là sự cố.
Còn 20 phút: hình, tiếng, đèn
Nhóm này kiểm bằng mắt và tai của một người khác, không phải của người dẫn. Người dẫn ngồi vào đúng chỗ, người kiểm nhìn màn hình xem trước và đeo tai nghe.
- Khung hình. Người dẫn ở đúng vị trí đã đánh dấu; đầu không sát mép trên; sản phẩm giơ lên vẫn nằm trong khung. Phát cho cả nơi dọc lẫn nơi ngang thì người và hàng nằm ở giữa.
- Nét. Đưa một sản phẩm có chữ nhỏ lên trước máy quay; đọc được chữ là đủ nét. Lau ống kính, nhất là ống kính điện thoại.
- Tiếng. Người dẫn nói một đoạn dài bằng đúng giọng sẽ dùng, kể cả lúc nói to nhất. Người kiểm nghe bằng tai nghe: rõ lời, không rè khi nói to, không có tiếng quạt, tiếng ù. Tiếng quan trọng hơn hình; hình mờ người ta vẫn ở lại, tiếng khó nghe thì không.
- Micro đúng cái. Gõ nhẹ vào micro định dùng và nhìn vạch mức tiếng nhảy. Rất hay gặp cảnh micro cài áo đeo trên người nhưng máy đang thu bằng micro của máy tính.
- Đèn. Mặt người dẫn sáng đều, không có bóng gắt dưới mắt; bàn sản phẩm có đèn riêng; không có nguồn sáng mạnh phía sau lưng lọt vào khung.
- Máy quay phụ, nếu có. Đã vào phòng, đã tắt micro, loa về không, đang cắm sạc.
- Tắt tiếng mọi thiết bị trực. Điện thoại nào mở chính buổi live này mà còn bật loa sẽ gây tiếng vọng ngay giây đầu tiên.
Phát hiện lỗi ở mốc này thì sửa bằng cách quay về đúng thiết lập của buổi tổng duyệt, không sửa bằng cách thử một thiết lập mới.
Còn 10 phút: khoá từng đích và băng chữ sản phẩm đầu
Mốc này dành cho những thứ không làm sớm hơn được, vì khoá theo phiên chỉ có khi phiên đã tạo:
- Nhìn lại danh sách đích của phiên. Đúng các nơi sẽ bán hôm nay, không thừa đích thử nghiệm của hôm qua.
- Đích có khoá dùng lại: xác nhận buổi phát bên nền tảng đã được tạo. Tiêu đề, mô tả, ảnh bìa đã đặt. Với Facebook, luồng đi bằng RTMPS, và mỗi buổi tối đa 8 giờ.
- Đích khoá theo phiên: tạo phiên, chép khoá, dán. TikTok và Shopee cấp khoá mới cho mỗi phiên. Tạo phiên bên nền tảng, gắn sản phẩm, chép khoá, dán vào đích đã lưu. Làm từng nơi cho trọn rồi mới sang nơi kế.
- So vài ký tự cuối của khoá vừa dán với ô khoá bên nền tảng. Mất năm giây, tránh được lỗi dán nhầm khoá của phiên cũ.
- Đặt băng chữ của sản phẩm đầu tiên. Mã, tên, giá của phiên sale. Một người thứ hai đọc to con số trên hình, đối với bảng giá in.
- Phát bảng mã và kịch bản cho từng người. Người dẫn, người trực từng kênh, người giữ số tồn. Ai cũng cầm cùng một phiên bản.
Đừng tạo phiên TikTok, Shopee từ đầu giờ chiều cho yên tâm: phiên không có luồng tới có thể tự đóng, và khoá chép sẵn thành vô dụng. Trình tự chi tiết và cách dò khi đích không lên có ở bài quy trình dán khoá TikTok, Shopee trong một phút.
Còn 5 phút: phát thử và xem ở phía người xem
Tới mốc này, mọi thứ trong phòng phát trông đều ổn. Nhưng màn hình xem trước chỉ cho biết bạn đang gửi gì, không cho biết người xem nhận được gì. Việc của năm phút cuối là nhìn từ phía bên kia. Cho luồng lên các đích. Nhìn trạng thái từng đích trong phòng phát: tất cả phải báo đang phát. Đích nào báo lỗi thì xử lý riêng đích đó, các đích khác cứ để chạy.
Sau đó, trên một thiết bị khác đã tắt tiếng hoặc cắm tai nghe, mở từng nơi như một người xem. Với nền tảng cần xác nhận rồi mới công khai, khung xem trước bên trang của họ là chỗ để nhìn. Ở mỗi nơi, kiểm bốn thứ: có hình; có tiếng, và tiếng khớp với miệng; băng chữ không bị giao diện đè; hình không giật sau khi xem liền một phút.
Người làm việc này chính là người báo sự cố của cả phiên. Khi cả bốn thứ đạt ở mọi nơi, họ ra hiệu cho người dẫn, bằng tay hoặc một dòng trên màn hình tổng: "đã lên, đủ ba nơi". Người dẫn chỉ bắt đầu chào sau hiệu này. Chào trước khi có hiệu là nói vào chỗ trống, và ở phiên sale, những giây đầu là lúc người theo dõi nhận thông báo và vào đông nhất.
Ba phương án dự phòng phải sẵn trước giờ phát
Dự phòng chỉ có giá trị khi đã được thử và có tên người thực hiện. Ba thứ sau là mức tối thiểu cho một phiên mà bạn đã bỏ tiền quảng bá:
Mạng thứ hai. Một đường khác hẳn đường chính: mạng di động phát từ một điện thoại, đã nối thử ở mốc 30 phút. Quy ước trước ai là người chuyển và chuyển khi nào: hình giật liên tục quá một phút, hoặc các đích cùng báo đang nối lại. Khi một đích rớt, hệ thống tự nối lại trong một số lần giới hạn, nhưng nếu chính máy phát mất mạng thì chỉ đổi đường mạng mới cứu được.
Thiết bị thứ hai. Một điện thoại hoặc máy tính khác đã đăng nhập sẵn tài khoản, mở sẵn trình duyệt. Phòng phát chạy trên trình duyệt nên máy chính treo thì vào lại từ máy kia được, miễn là máy đó đã thử camera và micro từ hôm tổng duyệt. Với micro: có sẵn một micro có dây đơn giản cạnh bàn phòng khi micro không dây hết pin.
Người báo sự cố. Một người chỉ làm một việc: xem buổi live ở phía người xem suốt phiên, bằng tai nghe, và báo ngay khi có gì lạ. Người dẫn không tự biết mình mất tiếng. Quy ước ba tín hiệu ngắn viết hoa trên màn hình tổng: "MẤT TIẾNG", "GIẬT HÌNH", "RỚT" kèm tên nơi. Shop không đủ người thì nhờ một người thân xem ở nhà và gọi vào một số máy riêng để bên cạnh.
Chuẩn bị luôn câu nói cho lúc quay lại sau sự cố, để người dẫn không phải nghĩ: "Shop vừa gặp trục trặc đường truyền, giờ đã ổn. Ai đặt trong mấy phút vừa rồi mà chưa thấy shop xác nhận thì bình luận lại giúp shop". Và một băng chữ "Đang xử lý kỹ thuật, shop quay lại ngay" soạn sẵn. Cơ chế nối lại của hệ thống được mô tả ở trang tự nối lại.
Sau phiên: năm phút ghi lại để lần sau ngắn hơn
Danh sách kiểm tốt lên sau mỗi phiên nếu có người ghi. Ngay khi kết thúc, lúc còn nhớ:
- Viết ra mọi trục trặc, kể cả thứ đã tự hết: lúc nào, ở nơi nào, kéo dài bao lâu, ai phát hiện.
- Với mỗi trục trặc, hỏi: mốc nào trong bản in lẽ ra phải bắt được nó. Không mốc nào thì thêm một dòng vào đúng mốc.
- Xoá khỏi bản in những dòng ba phiên liền không ai cần tới. Danh sách chỉ dài ra mà không ngắn lại sẽ bị bỏ.
- Ghi lại con số tải lên đo được và bitrate đã dùng, làm mốc so cho phiên sau.
- Kiểm bản ghi buổi phát đã có trong kho video. Bản ghi dùng để đối soát đơn và để rút kinh nghiệm cho người dẫn.
- Cắm sạc lại mọi thiết bị trước khi rời phòng. Phiên sau bắt đầu từ đây.
Sau ba, bốn phiên lớn, bản in của bạn sẽ khác bản trong bài này, và thế là đúng: nó đã mang những lỗi riêng của phòng live, đường mạng và đội của bạn. Giữ bản cũ để thấy mình đã bỏ được những lỗi nào.
Câu hỏi thường gặp
Trước khi livestream bán hàng cần kiểm tra những gì?
Bốn nhóm, theo thứ tự thời gian sửa từ lâu tới nhanh: mạng, điện và sạc; hình, tiếng và đèn; khoá của từng nơi phát cùng băng chữ sản phẩm đầu; cuối cùng là phát thử và xem ở phía người xem trên một thiết bị khác. Với phiên lớn, thêm ba phương án dự phòng: mạng thứ hai, thiết bị thứ hai và người báo sự cố.
Nên bắt đầu kiểm tra trước giờ live bao lâu?
Ba mươi phút là đủ cho phần kiểm cuối, với điều kiện đã có một buổi tổng duyệt từ hôm trước vào đúng khung giờ sẽ phát. Ba mươi phút cuối chỉ để xác nhận mọi thứ còn như lúc tổng duyệt, không phải để dựng hay sửa cấu hình.
Vì sao không nên cập nhật phần mềm trong ngày sale?
Vì bản cập nhật có thể đổi quyền dùng camera, micro, đổi giao diện hoặc sinh lỗi mới, và ngày sale không có thời gian dò. Hoãn mọi cập nhật hệ điều hành, trình duyệt, phần mềm dựng hình sang hôm sau. Cũng không đổi thiết bị hay thông số hình tiếng so với buổi tổng duyệt.
Đo mạng thế nào để biết đủ cho phiên live?
Đo tốc độ tải lên ngay trước phiên, vào đúng giờ sẽ phát, đo hai lần cách nhau một phút. Bitrate của luồng không nên quá khoảng một nửa tốc độ tải lên đo được. Hai lần đo lệch nhau nhiều là dấu hiệu đường truyền chập chờn, nên chuyển sang mạng dự phòng từ đầu.
Đang live phiên sale thì mất mạng, xử lý thế nào?
Người được giao chuyển máy phát sang mạng thứ hai đã nối thử từ trước, thường là mạng di động phát từ một điện thoại. Khi luồng trở lại, người dẫn nói ngắn gọn về trục trặc và nhờ ai vừa đặt mà chưa được xác nhận bình luận lại. Nếu nền tảng theo phiên đã đóng phiên, cần tạo phiên mới và dán khoá mới.
Shop một người thì ai làm người báo sự cố?
Nhờ một người thân hoặc bạn bè mở buổi live ở nhà họ và gọi vào một số máy riêng đặt cạnh bạn khi thấy mất tiếng, giật hình. Nếu không nhờ được ai, đặt một điện thoại thứ hai mở buổi live với tai nghe cắm sẵn, và cứ mười lăm phút liếc qua một lần.
Thông tin về điều kiện, giới hạn của các nền tảng trong bài được ghi theo thời điểm cập nhật và có thể thay đổi.
